ارزیابی اثرات خشکسالی هواشناسی بر تراز آب زیرزمینی حوزه آبخیز هراز در استان مازندران

خشکسالی به عنوان یک رویداد اقلیمی می تواند با کمبود منابع آبی باعث باعث بروز چالش در کشورها گردد و اثرات آن صرفا به نواحی خشک و نیمه خشک محدود نمی شود و می تواند در نواحی با بارش بالا و در هر فصلی از سال رخ دهد. در این تحقیق جهت شناسایی وضعیت خشکسالی در حوزه آبخیز هراز بردارد. بدین منظور برای بررسی خشکسالی هواشناسی از شاخص بارش استاندارد (spi) بر اساس داده‌های 15 ایستگاه باران‌سنجی در 6 مقیاس زمانی 3، 6، 9، 12، 18 و 24 ماهه و به منظور بررسی تغییرات تراز آب زیرزمینی بر اساس داده‌های سطح ایستابی 35 چاه پیزومتریک با طول دوره آماری مشترک 29 ساله (1392- 1364) استفاده شد. همه ایستگاه‌های باران‌سنجی به نوعی پدیده خشکسالی را تجربه کرده‌اند. عمده خشکسالی‌ها از نوع نزدیک به نرمال و متوسط بوده و خشکسالی شدید و خیلی شدید کمتر در منطقه رخ داده است. در این پژوهش مشخص شد که خشکسالی با یک تاخیر 3 ماهه بر منابع آب زیرزمینی اثر دارد. در این تحقیق بیشترین همبستگی بین شاخص بارش استاندارد شده و متوسط تراز آب زیرزمینی در مقیاس زمانی 24 ماهه در ایستگاه‌های باران سنجی نمارستاق، میان‌دشت و بابلسر در سطح 95 درصد و در سایر ایستگاه‌های باران‌سنجی در سطح 99 درصد معنی‌دار می‌باشد. رابطه رگرسیونی بین spi-24 ایستگاه‌های باران‌سنجی و متوسط تراز آب زیرزمینی نشان داد که از بین ایستگاه-های باران‌سنجی منطقه مورد مطالعه، ایستگاه سرخرود بیشترین سهم بارش را با ضریب تبیین 42.3 درصد از واریانس متوسط سطح ایستابی منطقه مورد مطالعه را به خود اختصاص داده و 57.7 درصد متاثر از سایر عوامل می‌باشد.

evaluation impact of meteorological drought on groundwater level in haraz watershed in mazandaran province

drought leads to water scarcity for people and potentially causes challenge for many countries. its effects does not just limit in arid and semi-arid this research tries to take one step identifying impacts of meteorological drought on groundwater resources in haraz watershed downstream region. in order to evaluate meteorological drought were used spi index according to data which has been extract from 15 rain-gauge station in six time scale of 3, 6 9 12, 18 and 24 months and in order to evaluate changes in groundwater level according to data has been extract from 35 water wells pizometric level with mutual 29 years priod (1985-2013). all stations experienced drought event. major drought was near to normal, moderate and less occurred sever and very severe drought in the region. in this study it was found that drought affected with a 3-month delay on groundwater resources. in this study, the highest correlation between standardized precipitation index and average groundwater level in 24 months' time scale in rain-gauge stations nemarestagh, miandasht and babolsar at 95% and in the other rain-gauge stations is significant at 99% level. regression relation between the mean level of the water table and spi-24 of rain gauge station showed that the between study area rain gauge station, sorkhrood station greatest effect is explained by a factor of 42.3 percent of the variance at the mean level of the water table in this study area allocated and 57.7 percent was affected by other factor.