تحلیل اقتصادی-زیست محیطی طرح های توسعه منابع آب در شرایط خشکسالی در منطقه سیستان با رویکرد iwrm

آب یکی از مهم‌‌ترین مسائل جهان می‌باشد، که در زندگی مردم نقش بسزایی دارد. با توجه به پیشرفت در تمامی ارکان جامعه خصوصاً پیشرفت در بخش‌های اقتصادی-اجتماعی، صنعتی و همچنین رشد جمعیت نیاز آبی افزایش یافته است. با نگاهی کلی به تجربه‌های سال‌های اخیر و تجربه‌های جهانی، نشان دهنده این موضوع می‌باشد که محدودیت‌های منابع آب ناشی از کمبود این منابع نیست، بلکه ناشی از عدم مدیریت منابع می‌باشد. در این راستا، مدیریت منابع آب در نواحی خشک و نیمه خشک همچون سیستان که با خشکسالی پی‌درپی روبه‌رو می‌باشد، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. لذا در مطالعه حاضر با استفاده از تکنیک چند شاخصه خاکستری و تکمیل پرسشنامه از دو دسته خبرگان (کشاورزان و کارشناسان) اطلاعات مربوطه تکمیل شد. برای تحلیل و آنالیز اطلاعات نیز از نرم افزار mcdmsolver نسخه 2018 استفاده گردید. طبق نتایج براساس چهار رویکرد اقتصادی، اجتماعی، فنی و زیست محیطی، از مهمترین یافته های تحقیق از دیدگاه کارشناسان می توان به کاهش تلفات آب (کاهش تبخیر به میزان 50%)، راندمان آبیاری 50% در بخش کشاورزی و کاهش تلفات آبیاری (کاهش تبخیر به میزان 30%) به ترتیب در اولویت اول تا سوم قرار گرفته‌اند. همچنین انتقال آب به اراضی زابل در اولویت آخر قرار گرفته ‌است. همچنین از دیدگاه کشاورزان مهم‌ترین نتایج این تحقیق، کاهش تلفات آب (کاهش تبخیر به میزان 50%)، راندمان آبیاری 50% در بخش کشاورزی و راندمان آبیاری 70% در بخش کشاورزی به ترتیب در اولویت اول تا سوم قرار گرفته‌اند.همچنین انتقال خط لوله دوم آب شرب به شهرستان زاهدان در اولویت آخر قرار گرفته است. از این رو پیشنهاد می گردد با توجه به شرایط خشکسالی سیستان و نقش منابع آب در زندگی و معیشت مردم، مسئولان توجه ویژهای به نحوی مدیریت منابع آب داشته باشند وکارشناسان، راهکارهای علمی جهت مقابله با کم آبی در بخش های مختلف در یک دوره بلندمدت در منطقه سیستان ارائه کنند .

economic-environmental analysis of water resources development plans in drought condition in sistan region with iwrm approach

water is one of the most important issues in the world, which plays a significant role in people's lives. due to progress in all parts of the community, especially advances in socioeconomic, industrial and socioeconomic sectors, as well as the growth of the population, the need for water has increased. a general look at recent experience and global experiences suggests that the limitations of water resources are not due to lack of resources, but because of lack of resource management. in this regard, management of water resources in dry and semi-arid areas such as sistan, which faces a drought, is very important. therefore, in this study, using multi-index gray technique, the evaluation and prioritization of water resource development plans has been addressed with regard to various management aspects. according to the results, based on four economic, social, technical and environmental approaches, one of the most important findings of the research from the experts' point of view is the reduction of water losses (reduction of evaporation by 50%), irrigation efficiency of 50% in agriculture and reduction of irrigation losses (reduction of evaporation to 30%) are ranked first to third respectively. water transfer to zabol lands is also a priority. also from the farmers' point of view, the most important results of this study are water loss reduction (evaporation reduction of 50%), irrigation efficiency of 50% in agriculture and irrigation efficiency of 70% in agriculture, respectively, in the first to third priority respectively.also, the transfer of the second drinking water pipeline to zahedan city has been given the last priority. therefore, it is suggested that according to the drought conditions of sistan and the role of water resources in people's lives and livelihoods, the authorities should pay special attention to the management of water resources and experts should provide scientific solutions to deal with water shortage in different sectors in a long-term period in sistan.