قواعد استنباط مراحل تربیت اخلاقی با ملاک ترتیب منطقی از نگاه علامه مصباح یزدی

استنباط مراحل تربیت اخلاقی از متون دینی یکی از بخش‌های مهم تربیت اخلاقی در معارف اسلامی به‌شمار می‌آید و نیازمند قواعد و ضوابط خاص خود است. از طرفی نیز ملاک ترتیب منطقی، یکی از ملاکات در تدوین و استنباط مراحل تربیت اخلاقی شمرده می‌شود. حال سوال این است که برای استنباط مراحل تربیت اخلاقی با ملاک ترتیب منطقی از دیدگاه علامه مصباح یزدی، به‌عنوان یک نظریه‌پرداز عرصه‌ اخلاق، چه قواعدی وجود دارد؟ این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای درصدد پاسخ به سوال یادشده برآمده است و پس از تتبع لازم در آثار علامه مصباح‌یزدی و بهره‌گیری از استدلال‌های عقلی، این نتیجه حاصل شد که قواعد استنباط مراحل تربیت اخلاقی با ملاک ترتیب منطقی عبارت‌اند از: 1. ترتّب منطقی انجام رفتار ارزشی بر رفع موانع؛ 2. ترتیب منطقی بین بینش‌ها، گرایش‌ها و کنش‌ها؛ 3. ترتّب منطقی ارزشمندی افعال اخلاقی بر ایمان؛ 4. ترتّب منطقی تربیت روح بر تربیت جسم؛ 5. ترتّب منطقی خودسازی بر خودشناسی.

rules for inferring the stages of moral education based on the logical sequence criteria from the perspective of allameh misbah yazdi

inferring the stages of moral education from religious texts is an important component of moral education in islamic teachings and requires specific rules and principles. among these principles, the criterion of logical sequence plays a key role in formulating and deriving these stages. this study mainly deals with the rules governing the inference of moral education stages based on logical sequence criteria from the perspective of allameh misbah yazdi, a prominent theorist in islamic ethics. using the descriptive-analytical method and library resources, this research seeks to address this issue through a thorough examination of allameh misbah yazdi’s works and logical reasoning. it is concluded that the rules for inferring moral education stages with a logical sequence criterion are as follow: 1. logical precedence of virtuous actions after removing obstacles; 2. logical precedence of insights, inclinations, and actions; 3. logical precedence of ethical acts over faith; 4. logical precedence of spiritual cultivation over physical training; 5. logical precedence of self-improvement over self-knowledge.