وضعیت کنونی و برآورد نیروی انسانی رشته بیولوژی وکنترل ناقلین بیماری‌ها در ایران

زمینه و هدف: یکی از نیازهای کلیدی برای تامین، حفظ و ارتقای سلامت جامعه، تربیت و توزیع متناسب نیروی انسانی است. اولین قدم در هر نوع برنامه‌ ریزی مرتبط با سلامت، تحلیل وضعیت موجود است تا بتوان تصویری روشن از آینده را ترسیم کرد، به‌ طوری که تقاضا و عرضه با یکدیگر در تعادل باشند. هدف از انجام این پژوهش، تحلیل وضعیت کنونی رشته حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین/ بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری‌ها در کشور و برآورد نیروی انسانی موردنیاز تا سال 1404 است.روش بررسی: در این مطالعه از«مدل اصلاح شده و ترکیبی» شامل مدل هال که مبتنی بر مکان و مدل تخمین نیروی کار بهداشت استرالیا که یک رویکرد مبتنی بر نیاز است، استفاده گردید. این پژوهش در چندین فاز شامل جمع آوری تعداد اعضای هیات‌علمی از سامانه علم‌سنجی، جمع آوری تعداد دانشجویان و دانش‌ آموختگان از سامانه مدیریت آموزش، جمع‌آوری تعداد شرکت‌های خصوصی ارایه دهنده ی خدمات سمپاشی و مبارزه با آفات بهداشتی در تمامی شهرستان ها و در نهایت برگزاری جلسات و یا مصاحبه با اعضای هیات مدیره انجمن علمی بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری‌ها‌ و صاحب‌نظران به منظور برآورد نیروی انسانی مورد نیاز در رشته فوق‌الذکر انجام گردید.یافته‌ ها: براساس داده‌های جمع‌آوری شده و مصاحبه‌هایی حضوری طی شش جلسه که با اعضای هیات ممتحنه، برنامه‌ ریزی و ارزشیابی رشته بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری‌ها‌ برگزار شد، برآورد گردید که تاکنون 985 دانش آموخته در این رشته تربیت شده‌اند و به 1338 دانش‌ آموخته در این رشته نیاز می‌باشد. لذا تا سال 1404 تربیت 353 نفر در این رشته ضروری به نظر می‌رسد که با توجه به برنامه پنج ساله ششم توسعه ی کشور که سهم دانشجویان تحصیلات تکمیلی به کل دانشجویان 30 درصد لحاظ شده است، تربیت 35 نفر در مقطع دکتری تخصصی (.ph.d)، 71 نفر در مقطع کارشناسی‌ارشد و247  نفر در مقطع کارشناسی ضروری به نظر می رسد.نتیجه گیری: پیش بینی می شود با پذیرفتن به‌طور متوسط سالانه 9 نفر در مقطع دکتری تخصصی، 18 نفر در مقطع کارشناسی‌ارشد و 62 نفر در مقطع کارشناسی علاوه بر متناسب شدن میزان تقاضا و عرضه، مشکلی برای اشتغال دانش‌آموختگان این رشته وجود نداشته باشد.

the current situation and estimation of human resources in the field of biology and vector control of diseases in iran

background and aim: training and proper distribution of human resources are essential for maintaining and promoting society’s health. the first step in any health-related planning is to assess the current situation to draw a clear picture of the future to balance demand and supply. this research was conducted to assess the current situation of medical entomology and vector control/biology and vector control of the diseases in the country and determine the required human resources till 2025.materials and methods: in this study, a “modified and combination model” was used, including the hall model, which is location-based, and the australian health workforce estimation model, which is a needs-based approach. the research was carried out in multiple stages, which included collecting the required data (number of faculty members, students, and graduates), the number of private companies providing spraying, and pest control services in all cities of the country and finally holding meetings with the board members of biology and vector control of diseases and experts to estimate the human resources required in this field.results: based on the data collected and face-to-face interviews conducted during six sessions with the experts in this field, it has been estimated that a total of 985 graduates have been trained in this discipline to date, while there is a requirement for 1,338 graduates in this area. consequently, it is essential to train an additional 353 individuals in this field by the year 1404. in light of the country’s sixth five-year development plan, which allocates 30 percent of the total student population to postgraduate studies, it is imperative to prepare 35 individuals at the doctoral level, 71 at the master’s level, and 247 at the undergraduate level.conclusion: it seems that by accepting an average of 9 people at the ph.d. level, 18 people at the master’s level, and 62 people at the bachelor’s level, in addition to matching the amount of demand and supply, there will be no problem for the employment of the graduates of this field.