طراحی الگوی آموزش مجازی مهارت‌های سواد اطلاعاتی در وبگاه کتابخانه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور

زمینه و هدف: به‌دلیل توسعه اینترنت و دیجیتالی شدن در آموزش عالی امکان پخش آنلاین دروس را فراهم می‏‌کند و استادان و دانشجویان را قادر می‏‌سازد تا از طریق آموزش مجازی با هم تعامل داشته باشند. آموزش مجازی می‌تواند دسترسی به منابع و خدمات آموزشی را از طریق فناوری‏‌های ارتباطی بدون توجه به زمان و مکان تسهیل کند. بنابراین هدف این پژوهش، طراحی الگوی آموزش مجازی مهارت‌های سواد اطلاعاتی در وبگاه کتابخانه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور است.روش‌ بررسی: این پژوهش با رویکرد آمیخته(کیفی و کمی) انجام شد. در مرحله نخست از روش فراترکیب و مطالعه‌ی تحقیقات قبلی متناسب با موضوع تحقیق استفاده شد و مولفه‌ها استخراج گردید و پس از چندین بار بررسی با متخصصان، مفاهیم و مولفه‌های لازم برای طراحی مدل استخراج گردید. سپس با استفاده از روش دلفی نظر خبرگان بر روی خروجی مرحله فراترکیب اعمال گردید و پرسش‌نامه‌ی نهایی طراحی شد و در اختیار جامعه آماری قرار گرفت و در نهایت در مرحله‌ی چهارم، الگوسازی و اعتبارسنجی و برازش مدل صورت گرفت.یافته‌ها: الگوی نهایی با استفاده از فراترکیب و با تایید خبرگان در 7 مقوله‌ی اصلی، 14 مقوله‌ی فرعی و 102 شاخص تهیه شد که شامل مقوله‌ی اصلی عوامل فنی، عوامل راهبردی، مولفه‌ی مدرسان، عوامل ساختاری، عوامل آموزشی، عوامل محتوایی، عوامل سنجش و ارزیابی است. از دیدگاه کاربران زیرمولفه عوامل محتوایی با میزان 0/518 برای کاربران و 0/533 برای مدرسان کمترین مقدار را به خود اختصاص داده است. همچنین زیرمولفه‌ی عوامل سنجش و ارزیابی از دیدگاه مدرسان با میزان 0/916 و مشترکاً از دیدگاه کاربران و مدرسان با میزان 0/953 و عوامل ساختاری از منظر کاربران با میزان 0/842 بالا‏ترین رتبه را به خود اختصاص داد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که بین آموزش مجازی مهارت‌های سواد اطلاعاتی در وبگاه کتابخانه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و عوامل یاد شده، رابطه‌ی معناداری وجود دارد. بنابراین الگوی به دست آمده در این مطالعه می‌تواند مبنایی برای طراحی وتدوین چارچوبی برای یادگیری الکترونیکی سواد اطلاعاتی قرار گیرد. فراگیری توانمندی‌های سواد اطلاعاتی و داشتن جامعه‌‏ای باسواد اطلاعاتی به‌عنوان یک ضرورت در عصر اطلاعات به‌خصوص برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی که ماهیت کار و فعالیت ‏آن‌ها ‏با تحقیق و حل مسئله عجین شده مهم می‌باشد.

designing a model for virtual training of information literacy skills on the website of libraries of medical sciences universities in the country

background and aim: the development of the internet and the digitalization of higher education have facilitated the possibility of online course delivery, enabling instructors and students to interact through virtual education. virtual learning can enhance access to educational resources and services through communication technologies, regardless of time and location. accordingly, the objective of this study is to design a virtual education model for teaching information literacy skills on the websites of medical university libraries across the country.materials and methods: this research was conducted with a mixed approach (qualitative and quantitative). in the first stage, the meta-combination method and the study of previous researches were used according to the research topic and the components were extracted, and after several checks with experts, the necessary concepts and components for the design of the model were extracted. then, using the delphi method, experts’ opinions were applied to the output of the meta-combination stage, and the final questionnaire was designed and made available to the statistical community, and finally, in the fourth stage, modeling and validation and fitting of the model took place.results: the final model was developed using meta-synthesis and validated by experts, comprising 7 main categories, 14 subcategories, and 102 indicators. the main categories include technical factors, strategic factors, instructor-related components, structural factors, educational factors, content-related factors, and assessment and evaluation factors. from the users’ perspective, the content-related subcategory recorded the lowest value, with a score of 0.518 for users and 0.533 for instructors. conversely, the assessment and evaluation subcategory achieved the highest scores, with 0.916 from the instructors’ perspective, 0.953 jointly from both users and instructors, and 0.842 for structural factors from the users’ perspective.conclusion: the results of the research showed that there is a significant relationship between the virtual training of information literacy skills on the website of the libraries of medical sciences universities of the country and the mentioned factors. therefore, the model obtained in this study can be a basis for designing and compiling a framework for electronic learning of information literacy. acquiring information literacy skills and fostering an information-literate society is a crucial necessity in the information age, particularly for graduate students whose work and activities are inherently tied to research and problem-solving.