>
Fa
  |  
Ar
  |  
En
سیاست اقتصادی و ناکامی مذهبی فاطمیان در مغرب
نویسنده
فضلی زینب
منبع
پژوهشنامه تاريخ تمدن اسلامي - 1397 - دوره : 51 - شماره : 2 - صفحه:245 -264
چکیده
ناکامی در اشاعۀ مذهب اسماعیلی در مغرب، از موضوعات مهم تاریخی دورۀ فاطمیان است و در بررسی و تبیین آن، مسائل اقتصادی را به عنوان عامل و شاخص مهمی باید در نظر گرفت: حاکمان فاطمی نتوانستند دعاوی روزگار انقلابیگری خود را در ایجاد عدالت اقتصادی در جامعۀ مغرب عملی کنند. آنها با بیتوجهی به شرایط لازم اقتصادی، در تحقق آرمانهای سیاسی مذهبی خود و تاسیس خلافت فراگیر فاطمی، کوششهایی به کار بردند که حاصل آن، تحمیل هزینههای مالی گزاف بر اقشار مختلف جامعۀ مغرب بود. علاوه بر این، سیاست خارجی مبتنی بر تخاصم و توسعهطلبی، امکان برقراری مناسبات پایدار اقتصادی مغرب با سایر سرزمینهای اسلامی را از میان برد و مردم را به ویژه از نظر اقتصادی در تنگنا قرار داد. از این رو، ساکنان مغرب در ایام شورش ابویزید خارجی، به طور گسترده با آن همدلی و همراهی نشان دادند تا آنجا که دولت فاطمی در آستانۀ سقوط قرار گرفت. اگرچه فاطمیان با درک نارضایتی مردم، کوشیدند با تغییر سیاستهای مالی و جلوگیری از سودجوییهای والیان خود، از فشارهای گزاف مالی بر مردم بکاهند، اما این تغییرات دیرهنگام بود و با انتقال مرکز دولت فاطمی به مصر، تحول و تغییر چندانی در اقبال مردم مغرب به مذهب اسماعیلی پدید نیامد.
کلیدواژه
مغرب اسلامی، سیاست اقتصادی دولت فاطمی، مذهب اسماعیلی، فاطمیان
آدرس
دانشگاه تهران, ایران
پست الکترونیکی
zeinabfazli@gmail.com
The Economic Policy of Fatimids and their Religious Failure in the Maghrib
Authors
Fazli Zeinab
Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved