تدوین مدل ترکیبی تاب‌آوری در شبکه آب‌رسانی شهری مطالعه موردی: شهر بابل

با توجه به اینکه شبکه‌های آب‌رسانی به‌عنوان تامین‌کننده مهم‌ترین نیازهای زیستی انسان و صنایع و مراکز، یکی از شریان‌های حیاتی کشور محسوب شده و اختلال هرچند کوتاه‌مدت در عملکرد آن، به دلیل داشتن جایگاهی حیاتی در منافع ملّی منجر به آسیب جدی در اقتصاد، امنیت جامعه می‌شود؛ پس ارزیابی و ارتقاء سطح تاب‌آوری این شبکه‌ها به‌منظور اطمینان از دسترسی پایدار به آب در بحران‌های مختلف و شرایط گوناگون اضطراری و همچنین کمک به اخذ راهبرهای بهینه برای شرکت‌های آبفا جهت افزایش سطح تاب‌آوری شبکه خود، حیاتی است. در همین راستا هدف پژوهش حاضر، تدوین مدل ترکیبی تاب‌آوری شبکه توزیع آب، برگرفته‌شده از دو مدل erasmus+iram است. به اینصورت که برای بررسی تاب‌آوری یک پهنه گلوگاهی از شبکه توزیع آب شهر بابل، ابتدا دارایی‌ها را به دو دسته مخزن و خطوط لوله تقسیم کرده و سپس به کمک پرسشنامه و مصاحبه با خبرگان پدافند غیرعامل و متخصصان آبفای مازندران به ازای هر اختلال محتمل انتخاب‌شده، سناریوهای احتمالی متناسب با آن تعیین شد. پس از تعیین مولفه‌ها و شاخص‌های ارزیابی، به تحلیل داده و ارزیابی وضع موجود تاب‌آوری (rdr) پهنه موردنظر پرداخته شد. نتایج بدست آمده نشان می‌دهد وضعیت فعلی پهنه، تاب‌آوری لازم را نداشته و بر اساس سناریوها، حجم عظیمی از آب انتقالی این پهنه بصورت آب بدون درامد است. همچنین به دلیل قدمت زیاد دارایی‌ها، پهنه گلوگاهی در برابر تهدیدات احتمالی فرسودگی و اختلاف فشار بسیار آسیب‌پذیر است. از همین رو به کمک بازدید میدانی، راهکارهایی جهت ارتقاء ظرفیت و زیر ظرفیت‌ها که افزایش سطح کلی تاب‌آوری شبکه را به دنبال خواهد داشت، پیشنهاد گردید. درنهایت بر اساس بازارزیابی پهنه پس از اعمال راهکارها، افزایش تاب‌آوری قابل‌مشاهده می‌باشد.

developing a hybrid resilience model for urban water supply networks case study: babol city

water supply networks are considered one of the most vital infrastructures of a country, as they fulfill the fundamental biological needs of humans, industries, and urban centers. even a short-term disruption in their performance can lead to severe economic and social consequences due to their critical role in national interests. therefore, it is essential to assess and enhance the resilience of these networks in order to ensure a sustainable water supply during various crises and emergency situations, and to assist water and wastewater companies in adopting optimal strategies to improve network resilience. in line with this objective, the present study aims to develop a hybrid resilience model for water distribution networks by integrating the erasmus and iram frameworks. to evaluate the resilience of a critical choke point in the water distribution network of babol city, assets were categorized into two main groups: reservoirs and pipelines. through questionnaires and interviews with civil defense experts and specialists from the mazandaran water and wastewater company, potential disruption scenarios were identified for each selected asset. after defining the evaluation components and indicators, data analysis was conducted to assess the current resilience status (rdr) of the selected zone. the results indicated that the existing resilience level is insufficient. based on the applied scenarios, a significant portion of the water being transported in this zone is classified as non-revenue water. additionally, due to the aging infrastructure, the critical choke point is highly vulnerable to threats such as deterioration and pressure fluctuations. based on field observations, several solutions were proposed to enhance both the capacity and sub-capacities of the system, thereby increasing the overall resilience of the network. following the implementation of these measures, a re-assessment revealed a notable improvement in the resilience level of the zone.