زمینه‌های کلامی حقوقی امکان تفویض قانون‌گذاری به بشر در حکومت اسلامی با نگاهی به وقایع مشروطه

مطابق بینش اسلامی اصل بر عدم ولایت فردی بر دیگری است و حق حاکمیت تنها به خداوند مالک هستی و عالم علی‌الاطلاق، تعلق دارد و در حکومت اسلامی که فرض بر انحصار قانون‌گذاری در خداوند است قانون‌گذاری افراد همواره مورد سوال بوده که بر چه اساس استوار است و کدام مبانی به آن مشروعیت می‌بخشد. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر اسناد کتابخانه‌ای به واکاوی امکان قانون‌گذاری بشر به عنوان اختیاری تفویضی از سوی خدا پرداخته است. فرضیه منتخب در برابر فرضیه رقیب که اساساً چنین حقی را به رسمیت نمی‌شناسد بر این نظر منطبق گردید که با نگاهی به جریان مشروطه و نیز سایر نظریات فقهی کلامی مطرح در این زمینه، اختیار قانون‌گذاری به افراد در برخی حوزه‌ها تفویض گردیده البته مشروط به مطابقت و یا لااقل عدم مغایرت با موازین اسلامی.

investigating the possibility of delegating legislation to human beings in the islamic government; looking at the constitutional events

according to the islamic view, the principle is based on the absence of individual guardianship over another, and the right of sovereignty belongs only to god, the owner of the universe and the world above. and which principles legitimize it. this article uses a descriptive-analytical method and relies on library documents to explore the possibility of human legislation as an authority delegated by god. the elected hypothesis, in contrast to the rival hypothesis, which does not recognize such a right in principle and holds members of parliament solely responsible for planning matters, agreed with the view that, given the constitutional process and other theories, legislative authority it has been delegated to individuals in some areas, provided, of course, that they comply with or at least do not contradict islamic norms.