تاثیر برنامه آموزشی به شیوه Teach Back بر نقایص خودمراقبتی بیماران همودیالیزی مراجعه‌کننده به بیمارستان ولی‌عصر(عج) بیرجند (سال 1391)

زمینه و هدف: نارسایی مزمن کلیه و همودیالیز، به دلیل ماهیت مزمن و ناتوان‌کننده، اثرات مخربی بر توانایی عملکردی بیماران دارد و باعث نقایص متعدّدی در رفتارهای خودمراقبتی آنان می‌گردد. ارتقای رفتارهای مراقبت از خود، می‌تواند فرد را به سمت حفظ سلامتی و رفاه سوق دهد. مطالعه حاضر، با هدف تعیین تاثیر برنامه آموزشی به شیوه teach back بر نقایص خودمراقبتی بیماران همودیالیزی انجام شده است.روش تحقیق: در این پژوهش نیمه‌تجربی، 36 بیمار همودیالیزی مراجعه‌کننده به بیمارستان ولی‌عصر (عج) شهر بیرجند در سال 1391، به روش نمونه‌گیری در دسترس، انتخاب شدند و مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه بررسی نقایص خودمراقبتی بود که پس از تایید روایی، به روش مصاحبه حضوری تکمیل گردید و بر اساس نقایص به دست‌آمده، برنامه آموزشی به شیوه teach back اجرا شد. پس از یک ماه، پرسشنامه مجدداً تکمیل گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss (ویرایش 17) و آزمون ویلکاکسون در سطح معنی‌داری 05/0p < تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: بررسی هفت حیطه خودمراقبتی قبل از مداخله نشان داد که میانگین و انحراف‌‌معیار نقایص خودمراقبتی در حیطه‌ تغذیه 85/1±05/4، مراقبت از پوست 89/1±19/2، فعالیت و استراحت 17/2±3، دفع 23/1±11/1، مایعات و الکترولیت‌ها 34/1±97/2، مصرف دارو 16/2±69/4 و سلامت روحی66/2±02/6 بود و پس از مداخله، در حیطه تغذیه به 69/1±97/1 (001/0p < )، مراقبت از پوست 59/1±97/0 (001/0p < )، فعالیت و استراحت 71/1±58/1 (001/0p < )، دفع 66/0±30/0 (001/0p < )، مایعات 50/1±91/0 (001/0p < )، مصرف دارو 41/2±52/2 (001/0p < ) و در حیطه سلامت روحی به 68/2±80/2 (001/0p < ) رسید که نشان‌دهنده تاثیر مداخله اجراشده بود. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، آموزش خودمراقبتی به شیوهteach back ، باعث کاهش نقایص خودمراقبتی در ابعاد جسمی و روحی بیماران همودیالیزی می‌شود و پرستاران با به کار بردن این شیوه آموزشی می‌‌توانند در جهت ارتقای سلامت این بیماران قدم بردارند.