تاثیر آموزش چهره به چهره بر وزن بدن و برخی از شاخصهای سرمی در بیماران تحت درمان با همودیالیز

زمینه و هدف: نارسایی مزمن کلیه یک اختلال پیشرونده و غیر قابل برگشت است که توانایی کلیه در دفع مواد زاید از بین می‌رود. همودیالیز و رعایت رژیم غذایی و محدودیت مایعات جهت حفظ سلامت و بقای عمر بیمار ضروری است. این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش چهره به چهره بر وزن بدن و برخی از شاخصهای سرمی بیماران تحت درمان با همودیالیز در بیمارستان شهید محمدی بندرعباس در سال 1390 انجام گردید. روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی نمونه‌گیری به صورت مبتنی بر هدف انجام گردید. تعداد 52 بیمار جهت گروه مداخله و 52 بیمار جهت گروه کنترل به صورت تصادفی انتخاب گردیدند. دو گروه از نظر جنس، وزن، وضعیت تاهل، سطح تحصیلات، وضعیت اشتغال، طول مدت درمان با دیالیز و داروهای مصرفی همسان شدند. برنامه آموزشی طی سه جلسه بیست دقیقه‌ای بعد از اتمام هر جلسه دیالیز برای بیماران گروه مداخله اجرا گردید. شاخصهای سرمی از قبیل هماتوکریت، bun، کراتینین، سدیم، پتاسیم، کلسیم و فسفر و اضافه وزن بین دو جلسه دیالیز قبل و بعد از آموزش اندازه‌گیری و داده‌ها توسط نرم‌افزار آماری spss ویرایش 13 و آمار توصیفی و آزمونt test paired ، independent t test، wilcoxon ، anova ، همبستگی pearson ، آزمون chi-square و fisher exact test مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد میانگین اضافه‌وزن، هماتوکریت، نیتروژن اوره خون، کراتینین، سدیم، پتاسیم و فسفر سرم در زمانهای قبل و بعد از آموزش در گروه مداخله تفاوت معنی‌دار داشته و همچنین تفاوت بین تغییرات این شاخصها قبل و بعد از آموزش بین دو گروه مداخله و کنترل معنی‌دار بود (001/0p < ). میزان کلسیم سرم در زمانهای قبل و بعد از آموزش در هر دو گروه تفاوت معنی‌داری نداشته است (05/0p > ). نتیجه‌گیری: در این مطالعه تاثیر مطلوب آموزش بر کاهش شاخصهای سرمی نظیر سدیم، پتاسیم، فسفر، نیتروژن اوره خون و کراتینین و افزایش هماتوکریت و رعایت محدودیت مایعات مشخص گردید که این امر می‌تواند بیماران تحت همودیالیز را در مقابل عوارض ناشی از اختلال در این شاخصها محافظت نماید. لذا پیشنهاد می‌شود آموزش این دسته از بیماران با توجه و جدیت بیشتری توسط پرستاران صورت پذیرد.