بررسی میزان وابستگی به رایانه و پیامدهای ناشی از آن در کودکان دبستانی شهر بیرجند (سال 1385)

زمینه و هدف: مطالعات بیانگر این است که کودکان 2-7 سال، به طور متوسط 3-4 ساعت در روز از رایانه استفاده می‌کنند و میزان آن از 8/4% به 70% افزایش یافته است. استفاده کنترل‌نشده از رایانه، اثرات منفی بر تکامل فیزیکی، اجتماعی و روانی کودک داشته و آسیبهای مختلف جسمانی، روانی، تربیتی و ... را به دنبال دارد. مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان وابستگی به رایانه و پیامدهای ناشی از آن در کودکان دبستانی شهر بیرجند انجام شد. روش تحقیق: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی، کودکان دبستانی شهر بیرجند به روش نمونه‌گیری دو مرحله‌ای خوشه‌ای انتخاب و مورد تحقیق قرار گرفتند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه «وابستگی به رایانه کودک- والدین» استفاده شد که توسط مادر دانش‌آموزان تکمیل گردید. دامنه نمرات این مقیاس 20 سوالی، بین 20-50 بود و نمره 20-29 وابستگی خفیف، 30-39 وابستگی متوسط و 40-50 وابستگی شدید به رایانه را مشخص می‌کرد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss و روشهای آمار توصیفی و آزمون chi-square در سطح معنی‌داری 05/0p? مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: در مجموع 1000 کودک با میانگین سنی 24/1± 84/8 سال مورد مطالعه قرار گرفتند؛ 7/67% آنان مذکر و 3/32% مونث بودند. بیشترین زمان استفاده از رایانه در 68% کودکان، ساعات 12-18 بعدازظهر و بیشترین نوع استفاده در 42% کودکان بازیهای رایانه‌ای و بیشترین علاقه کودکان در 52% موارد، بازیهای جنگی و طول مدت استفاده از رایانه در 5/82% افراد، کمتر از 3 ساعت بود. 39% کودکان زمان صرف غذا به کار با رایانه می‌پرداختند و 5/2% همیشه از وظایف روزمره خانه و مدرسه به منظور کار با رایانه غفلت کرده بودند. میزان وابستگی به رایانه در 3/1% کودکان شدید، در 5/25% متوسط و در 2/73 خفیف بود. میانگین نمره وابستگی به رایانه در پسران بیشتر از دختران بود (05/0p < ).نتیجه‌گیری: داشتن آگاهی نسبت به جنبه‌های مثبت و منفی کار با رایانه، ما را در استفاده هر چه بهتر آن یاری می‌کند؛ با افزایش دانش کودک و والدین می‌توان به آنها کمک کرد تا از رایانه در جهت افزایش رشد و تکامل کودک بهره گیرند؛ مثل استفاده از بازیهای خلاق به جای مخرب.واژه‌های کلیدی: وابستگی به رایانه؛ کودک دبستانی؛ پیامدها