وضعیت جمع‌آوری، دفع و دفن پسماندهای صنعتی در کارخانجات فعال شهرک صنعتی شهر بیرجند (سال 1387)

زمینه و هدف: جمع‌آوری، دفع و دفن مواد زاید به طریق علمی و اقتصادی، از عمده‌ترین مشکلات بهداشتی و زیست محیطی بشر می‌باشد. بسیاری از صنایع، عامل انتشار آلودگی‌های جدید و در بعضی موارد سبب انتشار آلاینده‌هایی مثل مواد سرطان‌زا و سمّی در محیط هستند؛ شناخت وضعیت موجود گامی اساسی در جهت اعمال شیوه‌های درست جمع‌آوری، دفع و دفن پسماندهای صنعتی می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی وضعیت جمع‌آوری، دفع و دفن پسماندهای صنعتی (شامل زباله و فاضلاب) در کارخانجات فعال شهرک صنعتی شهر بیرجند انجام شد.روش تحقیق: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی، تعداد سی کارخانه فعال شهرک صنعتی بیرجند به عنوان جامعه مورد مطالعه، بررسی شدند. اطلاعات لازم با استفاده از پرسشنامه و مراجعه به واحدهای مورد نظر جمع‌آوری شدند. داده‌ها با استفاده ازنرم‌افزارهای spss و excel و با استفاده از آزمون‌های توصیفی میانگین مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: کلّ پسماندهای تولیدی در صنایع، 14537 کیلوگرم/ماه بود. زباله خانگی 4050 کیلوگرم/ماه (86/27%) و صنعتی 10487 کیلوگرم/ماه (14/72%) بود. زباله خطرناک تولیدی در کلّ واحدهای صنعتی شهرک صنعتی بیرجند 3524 کیلوگرم/ماه بود. مهمترین روش‌های دفع زباله‌های خانگی و صنعتی، سوزاندن در محوطه کارخانه (50%)، جمع‌آوری توسط ماشین‌های شهرداری و دفن در محل زباله شهری بیرجند (66/26%) و دفع در محوطه و تلنبار کردن یا پخش روی خاک (33/23%) بود.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج فوق و به منظور جلوگیری از آلودگی محیط زیست، برقراری یک سیستم مدیریتی مناسب برای ساماندهی پسماندهای صنعتی کارخانجات شهرک صنعتی بیرجند امری ضروری می‌باشد.واژه‌های کلیدی: پسماند صنعتی، زباله، فاضلاب، دفع، کارخانجات صنعتی، بیرجند