تاًثیر آموزش بر میزان آگاهی و عملکرد مادران در رابطه با تغذیه تکمیلی کودکان زیر یک سال بیرجند (1386)

زمینه و هدف: رشد و تکامل بهینه کودکان، مستلزم تغذیه خوب آنهاست و مادران نقش تعیین‌کننده در سلامت کودکان دارند. عدم آگاهی ایشان منجر به بروز اختلالات گوناگون می‌شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش بر میزان آگاهی و عملکرد مادران در رابطه با تغذیه کمکی کودکان زیر یک سال انجام شد. روش تحقیق: در این مطالعه نیمه تجربی با مراجعه به مراکز بهداشتی در مناطق مختلف شهر، 30 مادر با روش مبتنی بر هدف از کودکانی که منحنی رشدشان نسبت به سن و جنس دو انحراف معیار کمتر از استاندارد بود، مورد مصاحبه قرار گرفتند. پرسشنامه دارای 40 سوال در مورد آگاهی و 40 سوال در مورد عملکرد بود. میزان آگاهی و عملکرد در سه سطح ضعیف، متوسط و خوب امتیازبندی گردید. پس از اخذ اطلاعات پایه، آموزش مادران به صورت بحث گروهی و نمایش فیلم و اسلاید و دادن جزوه آموزشی انجام و 15 روز بعد مجدداً پرسشنامه عیناً به مادران داده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری spss، روشهای آمار توصیفی و آزمونهای آماری تی و کای دو در سطح معنی‌داری 05/0p? مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: میانگین سنّ کودکان 69/0±16/2 ماه و سنّ مادران 57/0±32 سال بود. 66% مادران از سنّ شروع تغذیه کمکی، 26% از سنّ شروع قطره آهن و 40 % از سنّ شروع قطره مولتی ویتامین و 33/13% از نوع غذای کمکی اطلاع نداشتند. اغلب مادران از سنّ شروع و چگونگی تغذیه کودک با مواد غذایی مختلف اطلاع صحیح نداشتند. مقایسه میانگین نمره آگاهی مادران قبل از آموزش (07/1±37/7) با آگاهی آنان بعد از آموزش (49/1±62/17) نشانگر تفاوت معنی‌داری بود (004/0=p). مقایسه میانگین نمره عملکرد مادران قبل از آموزش نیز (31/1±54/5) با نمره عملکرد پس از آموزش (96/1±73/18) تفاوت معنی‌داری را نشان داد (001/0=p). میانگین سنّ شروع غذای کمکی در کودکان با شغل و تحصیلات و سنّ مادر و تعداد فرزندان ارتباط معنی‌دار نداشت ولی میانگین سنّ قطع شیر مادر با رتبه تولد فرزندان اختلاف معنی‌داری داشت (05/0=p)؛ همچنین میانگین سنّ شروع قطره مولتی ویتامین با رتبه تولّد کودکان اختلاف معنی‌داری داشت (002/0=p). نتیجه‌گیری: از آنجا که شروع تغذیه تکمیلی قبل از چهار ماهگی با بروز عفونت، سو تغذیه ، آلرژی و ... همراه است، آموزش صحیح مادران حایز اهمیت است و بررسی مشکلات احتمالی در رابطه با شیردهی انحصاری کودک تا شش ماهگی ضروری است. واژه‌های کلیدی: تغذیه کمکی؛ آگاهی؛ عملکرد؛ کودکان زیر یک سال؛ مادران