مقایسه عوارض حین همودیالیز در بیماران همودیالیزی مزمن تحت دیالیز با محلول دارای بافر استات سدیم و بیکربنات سدیم

زمینه و هدف: مرگ و میر ناشی از عوارض بالای بیماران همودیالیزی، همچنان به عنوان یک معضل وجود دارد و برخی مطالعات نیز ارتباط بین محلول دیالیز مورد استفاده با عوارض همودیالیز را گزارش نموده‌اند. چون عوارض دیالیز در بیماران مرکز همودیالیز بیرجند نیز به تجربه مشاهده شده است؛ مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط عوارض حین همودیالیز با محلول مورد استفاده دارای بافر استات سدیم و بیکربنات سدیم انجام شد.روش تحقیق: در مطالعه توصیفی- تحلیلی،40 نفر بیمار دیالیزی مبتلا به مرحله نهایی بیماری کلیوی بخش همودیالیز بیمارستان ولی‌عصر (عج) بیرجند که به روش سرشماری انتخاب شده بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. بیماران به طور تصادفی در دو گروه a (تحت دیالیز با استات سدیم) و گروه b (تحت دیالیز با بیکربنات سدیم) قرار گرفتند و از نظر بروز عوارض در سه مرحله قبل، حین و پس از همودیالیز مورد ارزیابی بالینی قرارگرفتند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری spss و آزمون کای دو، در سطح معنی‌داری 05/0p < مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفتند.یافته‌ها: بیشتر بیماران در رده سنی 56 تا 65 سال و مونث بودند؛ 50% از آنان سابقه دیالیز کمتر از شش ماه داشتند و سه جلسه در هفته تحت دیالیز قرار می‌گرفتند. علل زمینه‌ای در بیشتر بیماران به ترتیب دیابت (18%) و علل ناشناخته (12%) بود. متوسط فشار خون سیستولیک بیماران قبل، حین و پس از دیالیز: 15/2?2/13، 71/2?85/13 و 75/2?61/12 cmhg و فشار خون سیستولیک قبل، حین و پس از دیالیز به ترتیب: 23/1?02/7، 29/1?5/7 و 67/1?60/7 cmhg بود. رابطه آماری بین نوع محلول مورد استفاده و افت فشار خون سیستولیک و دیاستولیک معنی‌دار نبود. عارضه کرامپ عضلانی برای هیچ‌یک از بیماران رخ نداد و سردرد (10%)، ،تهوع و استفراغ (5/7%)، ،هیپوکسی (5/22%) و درد قفسه سینه (5/12%) اتفاق افتاد که رابطه معنی‌دار آماری با نوع محلول دیالیز وجود نداشت. نتیجه‌گیری: افت فشارخون بیماران با نزدیک‌شدن به انتهای هر جلسه دیالیز افزایش یافت که ممکن است علاوه بر محلول مورد استفاده عوامل دیگر نیز تاثیرگذار باشند؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود در موارد ممکن محلول بیکربنات جایگزین استات شود؛ سپس نسبت به کنترل سایر عوامل اقدام گردد. واژه‌های کلیدی: محلول دیالیز؛ استات سدیم؛ بیکربنات سدیم؛ همودیالیز؛ esrd