واکاوی مسئولیت کیفری والدین در زمینۀ بی‌توجهی و سهل‌انگاری در برابر کودکانِ دستخوش گزند

توجه به نیازهای بنیادی کودکان از برجسته‌ترین تکالیف پدرومادر به‌حساب می‌آید که در صورت کوتاهی در برآورده نمودن این نیازها، کودک در وضعیت مخاطره‌آمیز قرار می‌گیرد و امکان بزه دیدگی و یا بزه‌کاری او افزایش می یابد. در این راستا، قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب 1399، با شناسایی مفهوم بی‌توجهی و سهل‌انگاری از سوی والدین در برابر کودک و نوجوان، تدابیر ویژه‌ای در جهت دور نمودن این افراد از وضعیت مخاطره‌آمیز وضع نموده است. هدف از این پژوهش، بررسی و روشن‌سازی مفهوم جرم بی‌توجهی و سهل‌انگاری در برابر کودکان دستخوش گزند و خلاهای قانونی موجود در این زمینه است. بر این مبنا، این نوشتار با روش تفسیری-تحلیلی، شروط و میزان مسئولیت کیفری والدین در قبال بی‌توجهی و سهل‌انگاری در برابر کودک را موردبررسی قرار داده است یافته‌های این پژوهش نشان داد که باوجود پیش‌بینی مسئولیت کیفری برای والدین سهل‌انگار، همچنان ابهاماتی وجود دارد؛ به گونه ای که اگر بی‌توجهی آن‌ها موجب بزه‌کاری کودک گردد والدین که عامل نخستین در بزه‌کاری کودکان می‌باشند، مسئولیتی ندارند. مضافاً اینکه برخی مصادیق برجسته بی توجهی والدین که منجر به وضعیت مخاطره آمیز برای کودک یا نوجوان می گردد، جرم انگاری نشده است. ازاین‌رو ضرورت دارد تا قانون‌گذار برای پیشگیری از بزه دیدگی و بزه‌کاری پیاپی و یا پیشگیری از ایجاد وضعیت بزه‌کار-بزه‌دیده در کودکان و نوجوانان، برخی دیگر از مصادیق بی‌توجهی والدین را جرم‌انگاری نماید.

analyzing the criminal responsibility of the parents regarding neglect and negligence towards the children at risk

paying attention to the basic needs of children is considered one of the most important tasks of parents. if they fail to meet these needs, the child will be in a dangerous situation and the possibility of being injured or committing a crime will increase. in this regard, the iran law on the protection of children and adolescents approved in 2019, recognizes the concept of neglect and negligence on the part of parents towards children and adolescents and has established special measures to remove these people from dangerous situations. based on this, this article has analyzed the conditions and extent of criminal liability of the parents in neglect and negligence towards the child with interpretative-analytical method findings: according to the findings, it was concluded that despite the provision of criminal liability for negligent parents, still there are uncertainties; in such a way that parents, who are the primary cause of children's delinquency, are not responsible if their inattention causes a child's delinquency. conclusion: in addition, some important examples of parental neglect that lead to a dangerous situation for a child or teenager have not been criminalized. therefore, the legislator must criminalize some other examples of parental neglect to prevent victimization and repeated delinquency or to prevent the creation of a delinquent victim situation in children and adolescents.