روش‎شناسی کاربرد نقل در تفسیر اجتماعی قرآن

هدف: بررسی روش‌شناختی جایگاه اخبار آحاد در تفسیر اجتماعی قرآن، با توجه به ظرفیت‌های اصول فقه به عنوان دانشی که به حجت در فقه می‌پردازد.روش پژوهش: اجتهادی با رویکرد تجویزی و شیوه گردآوری اسنادی.یافته‌ها: تبیین ‌انواع روایات از حیث اطمینان‌بخشی؛ ‌سنخ‌های مختلف مباحث اجتماعی که در تفسیر اجتماعی قرآن نیازمند استنطاق از قرآن هستیم؛ معانی مختلف حجیت و اعتبار.نتیجه‌گیری: در مباحث توصیفی در مبانی پارادایمی، سطح نظریه و سطح مفاهیم غیر فقهی و مصادیق موضوعات غیر فقهی، نیازمند حجیت معرفت‎شناختی هستیم و اگرچه خبر واحد در فهم این گزاره‌ها مفید است؛ اما نمی‌توان رویکرد تعبدی بدان داشت؛ بلکه بایستی معرفت حاصل از خبر واحد را با معرفت حاصل از دیگر منابع معرفتی مقایسه کرد و منبعی را که واقع‌نمایی بیشتر دارد، مقدم شمرد. در مباحث تجویزی نیز، در گزاره‌های فقهی نیازمند حجیت اصولی هستیم. بنابراین، ظن حاصل از خبر واحدی در تفسیر گزاره‌های فقهی قرآنی، بر ظن حاصل از منابعی مثل عقل و تجربه بشری که ظن خاص نیستند، مقدم‌اند و نمی‌توان با استبعادات عقلی، اخبار آحاد را کنار گذارد؛ ولی در گزاره‌های تجویزی دیگر، یعنی گزاره‌های اخلاقی و کاربردی، نیازمند حجیت معرفت‎شناختی بوده و خبر واحد، در کنار دیگر منابع معرفتی از مزیت خاصی برخوردار نیست.

the methodology of applying quotations in the social interpretation of the qur’an

one of the branches of ijtihad interpretation is social interpretation, which means consideration of social concepts and real needs of the present times. however, this interpretation has been criticized in terms of methodology. an important criticism is related to the status of religious quotations in the social interpretation of the qur’an; it has been accused of disregarding the quotations that are of no certainty in the social interpretation of the qur’an. religious quotations are mostly uncertain, but discarding them greatly limits the interpretation of the qur’an and distorts the understanding of the social tenets of the book. therefore, the methodological investigation of the place of religious quotations in the social interpretation of the qur’an is of great importance. in this article, by applying the method of ijtihad and the principles of jurisprudence, religious quotations are validated and their place is investigated in the social interpretation of the qur’an.