الگوواره‌های حاکم بر نظریات اعجاز قرآن تا قرن پنجم هجری

هر نظریه‌پردازی علمی بدون شک متاثر از مسائل محیطی و پیرامونی علم یا همان الگوواره‌ها است. اگر بخواهیم به مسائل اعجاز قرآن و ریشه‌شناسی نظریات مربوط به آن ژرف‌تر بنگریم، می‌توانیم از حوزه‌های بین‌رشته‌ای مانند تاریخ و فلسفه‌ علم مدد گرفته و با استفاده از مبانی و روش‌های آن به تحلیلی جدید از نظریات اعجاز قرآن دست پیدا کنیم. در این تحقیق، از روش تحلیل تاریخی از مسیر تحلیل الگواره‌ای (پارادایمی) استفاده شده و یافته‌های آن حاکی از آن است که دو الگوواره تفسیری و فلسفه‌ افلاطونی، زمینه‌ساز طرح نخستین نظریه‌ جدی در باب اعجاز قرآن، یعنی نظریه نظّام معتزلی شد. این در حالی است که الگوواره تفسیری در سطح متعادل‌تر آن، با کمک الگوواره‌‌های شعر جاهلی و پارادایم علم موسیقی به نظریه نظم القرآن جاحظ بدل شدند. در قرن چهارم و تغییر تقابل گفتمانی به مواجهات درون‌دینی، اشعری نظریه‌ کلام نفسی را از طریق تقسیم کلام به دو جنبه‌ دال و مدلول و تحت‌تاثیر و هدایت الگواره‌های کلام مسیحی و فلسفه‌ ارسطویی صادر کرد و همچنین، اندیشمندان شیعی قرن پنجم با تاثیرپذیری از الگوواره تفسیر اعتزالی به احیاء نظریات صرفه‌ نظّام و همفکرانش پرداختند. آنچه در تداوم نظریات اعجاز درون‌متنی در قرن‌های پنجم تا دوره معاصر دنبال شد، تکمله‌ای بود بر نظریه‌پردازی و ایده‌های جدیدی که عبدالقاهر جرجانی در قرن پنجم ارائه کرده بود.

a study of the paradigms governing the thought of muslim scholars on the theories of the miracle of the qur’an

every scientific theorizing is undoubtedly influenced by the environmental issues surrounding science or the same paradigms.if we want to look deeper into the issues of the miracle of the qur’an and the etymology of theories related to it, we can get help from interdisciplinary fields such as history and philosophy of science.and using its principles and methods to achieve a new analysis of theories of the miracle of the qur’an.in this research, historical analysis method from paradigm analysis is usedand its findings suggest that two interpretive paradigms and platonic philosophythe groundwork was laid for the first serious theory about the miracle of the qur’an, the mu’tazilite theoryhowever, the interpretive paradigm at its more balanced level, with the help of the paradigms of ignorant poetry and the paradigm of musicology, became, in our opinion, the order of the qur’an.in the fourth century and the change of discourse confrontation to intra-religious encounters, ash’ari developed the theory of psychic theology by dividing theology into two aspects, signified and signified, and influenced and guided by the paradigms of christian theology and aristotelian philosophy.also, the shiite thinkers of the fifth century, under the influence of the paradigm of etzali’s interpretation, revived the economical theories of the system and its like-minded people.what followed in the continuation of in-text miracle theories in the fifth century to the contemporary period was a complement to the new theories and ideas proposed by abdul qahir jorjani in the fifth century.