محدودیت‌های حاکم بر عالَم و تحلیل نبود قطعیت در آینده‌پژوهی (با تکیه ‌بر نهج‌البلاغه)

آینده پژوهی چگونه اندیشیدن به مطلوب‌ترین آینده ممکن و برنامه ریزی برای تحقق واقع‌گرایانه‌ترین و عالمانه ترین احتمال در عرصه های مختلفی را که برای بشر رقم خواهد خورد، با محاسبه درصد قطعیت بررسی می کند. بنابراین، با توجه ‌به اهمیت آینده‌پژوهی به عنوان دانش نوپای میان رشته‌ای و محدودیت‌های حاکم بر آینده‌ای که هنوز نیامده، از دیدگاه غرب و اسلام و با تکیه بر نهج البلاغه، لازم است بر هر دو موضوع اشراف کامل داشته باشیم تا غنای آینده پژوهی از دیدگاه اسلام مشخص شود. این مقاله بر آن است که نشان دهد، اگر در عالم امکان علیت عامه (که یک مساله متافیزیکی و از مقوله هستی شناختی است) برقرار باشد و تمام قوانینِ طبیعت و شرایطِ اولیه را نیز بدانیم، آنگاه می توان آینده را به طور قطع پیش‌بینی کنیم (که یک مساله معرفت‌شناختی است)؛ اما چون انسان ها اولاً: مختارند، ثانیاً: محاط در عالَم امکان هستند و ثالثاً: آگاه به همه اسرار عالَم بی نهایت و علل تامه وقوع حوادث نیستند و علم محدودی دارند؛ از همین رو، در پیش بینی آینده نمی توانند به طور ثبوتی و صددرصد به قطعیت برسند، مگر اینکه از طریق وحی و برگزیدگان الهی به بشریت ابلاغ گردد (بنابر موجبه جزئیه). در غیر این صورت، پیش بینی‌ها با نبود قطعیت همراه خواهد بود؛ ولی این به معنای پذیرش قهری آینده و سلب اختیار انسان نیست.

the limitations governing the world and the analysis of the lack of certainty in future research(relying on nahj al-balagha)

future research examines how to think about the best possible future and plan for the realization of the most realistic and scientific possibility in various fields that will happen to mankind, by calculating the percentage of certainty. therefore, considering the importance of futurism as an emerging interdisciplinary science and the limitations governing the future that has not yet come, from the perspective of the west and islam and relying on nahj al-balagheh, it is necessary to have full knowledge of both issues so that the richness of futurism is the point of view of islam should be clarified. this article aims to show that if the possibility of universal causality (which is a metaphysical and ontological issue) exists in the universe and we know all the laws of nature and the initial conditions, then we can predict the future with certainty. predict (which is an epistemological problem); but because humans are firstly free, secondly, they are surrounded by the world of possibilities, and thirdly, they are not aware of all the secrets of the infinite world and the causes of all events, and they have limited knowledge. therefore, in predicting the future, they cannot be proven and 100% certain, unless it is communicated to humanity through divine revelation and the chosen ones (according to partial causation). otherwise, predictions will be associated with uncertainty; but this does not mean forced acceptance of the future and deprivation of human agency.