ارزیابی کیفیت آب رودخانه گاماسیاب با استفاده از شاخص های آلودگی فلزات سنگین در دو فصل بهار و تابستان

رودخانه‌ها از مهم‌ترین منابع آبی مورد استفاده در بخش‌های آشامیدنی، کشاورزی و صنعت به حساب می‌آیند که استفاده از شاخص های اختصاصی در ارزیابی بوم شناسی آن ها امری ضروری به حساب می آید. بر این اساس مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثر بوم شناختی حضور فلزات سنگین (کروم، مس، نیکل، روی، آهن و منگنز) در آب رودخانه گاماسیاب با استفاده از شاخص آلودگی فلزات سنگین(heavy metal pollution index)، شاخص فلزی (metal index) و شاخص ارزیابی فلزات سنگین (heavy metal evaluation index) انجام گرفت. در این پژوهش 90 نمونه آب از 15 ایستگاه در دو فصل بهار و تابستان از رودخانه گاماسیاب برداشت شد. پس از انتقال نمونه ها به آزمایشگاه، غلظت فلزات سنگین با دستگاه طیف سنجی پلاسمای جفت شده القایی icp-oes اندازه‌گیری شد. با توجه به غلظت فلزات سنگین در نمونه های آب، شاخص hpi برای هر دو فصل محاسبه شد. مقدار عددی شاخص hpi در فصل بهار و تابستان به ترتیب، 2.46- و 3.34- به دست آمد که این مقدار نشان دهنده عدم آلودگی آب رودخانه گاماسیاب است. بررسی شاخص mi برای ارزیابی کیفیت آب برای شرب نشان داد که در فصل بهار و تابستان آب رودخانه گاماسیاب در طبقه قابل آشامیدن قرار دارد. مقدار شاخص mi در فصل بهار 0.075 و در فصل تابستان 0.01 گزارش گردید.  بر اساس شاخص hei آب رودخانه گاماسیاب در فصل بهار و تابستان به ترتیب با مقدار عددی 75 و 12.35 در طبقه آلودگی با درجه کم قرار گرفت. با توجه به نتایج حاصل از سه شاخص، به قطعیت می توان گفت درجه آلودگی آب رودخانه گاماسیاب به فلزات سنگین کم و مشکلاتی از لحاظ بوم شناختی منطقه را تهدید نمی کند، اما با توجه به اهمیت بوم شناختی رودخانه گاماسیاب پیشنهاد می شود که در بهار با پایش کیفیت آب، مدیریت پساب صنایع، کنترل برداشت آب از رودخانه و محدود کردن استفاده از کودهای شیمیایی مانع از آلودگی آب رودخانه گاماسیاب شد.

water quality assessment of gamasiab river using heavy metal pollution indicators in spring and summer

rivers are one of the most important water sources used in the drinking, agriculture and industry sectors. this present study aims to evaluate the ecological effect of the presence of heavy metals (chromium, copper, nickel, zinc, iron and manganese) in the water of gamasiab river using heavy metal pollution index, metal index index) and heavy metal evaluation index (heavy metal evaluation index) were done. in this research, 90 water samples were collected from 15 stations in two seasons, spring and summer, from gamasiab river. after transferring the samples to the laboratory, the samples were prepared using the astm method, and the concentration of heavy metals was measured with the icp-oes inductively coupled plasma spectrometer. according to the concentration of heavy metals in water samples, the hpi index was calculated for both seasons and the results were analyzed. the numerical value of the hpi index in spring and summer was -2.46 and -3.34, respectively, which indicates that the water of gamasiab river is not polluted. the investigation of the mi index to evaluate the quality of water for drinking showed that in spring and summer, the water of the gamasiab river is in the potable category. the value of mi index was reported as 0.075 in spring and 0.01 in summer. according to the hei index, the water of gamasiab river in the spring and summer season was placed in the category of low pollution with numerical values ​​of 75 and 12.35, respectively. according to the results certainty the degree of contamination of gamasiab river water with heavy metals is low and does not threaten the ecological of the region. the concentration of heavy metals in the spring season and the summer season, it is suggested to prevent water pollution in this season by monitoring the water quality.