بررسی رابطه عملکرد زیست‌توده ذرت با آب‌کاربردی در مراحل مختلف رشد در تنش همزمان آبی- کودی

در این پژوهش عملکرد تر و تبخیروتعرق دوره‌ای ذرت علوفه‌ای sc. 704، زیر تاثیر مقادیر مختلف آب و کود بررسی شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل دو عاملی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در دو سال زراعی 1399 و 1400 در منطقه علی‌آباد فشافویه، بخش حسن‌آباد، شهرستان ری (استان تهران) انجام و تیمارهای آبی شامل سه سطح w0، w1 و w2 و سه سطح کودی f0، f1 و f2 که به ترتیب با تامین 100%، 75% و 50% نیاز آبی بر اساس کمبود رطوبت خاک و کود بر اساس آزمون خاک برای عناصر غذایی پرمصرف ذرت علوفه‌ای، اجرا شد. نتایج نشان داد که هم‌زمان با افزایش تنش‌های آبی و کودی، میزان متوسط دو ساله عملکرد و آب کاربردی (تبخیروتعرق کُل) به‌ترتیب 27/6% و 46/8% کاهش داشت به‌طوری‌که عملکرد از 50/4 به36/5 تن بر هکتار و آب کاربردی et) کل) از 694 به 369 میلی‌متر کاهش پیدا کرد. همچنین، اثرات ساده و متقابل تیمارها بر عملکرد و آب کاربردی دوره‌ای با احتمال 95% معنی‌دار بود. نتایج مُدل‌سازی عملکرد نسبی محصول بر اساس مقادیر et نسبی دوره‌ای حاکی از مناسب بودن مدل جمع‌پذیر سینگ و ضرب‌پذیر رائو در شرایط تنش آبی و کودی بود. در مجموع نتایج نشان داد که تولید ذرت علوفه‌ای در درجه نخست وابسته به حجم آب آبیاری و سپس تامین عناصر غذایی است. بالاترین میزان عملکرد زیست‌توده پس از تیمار شاهد ((w0f0 مربوط به اِعمال تیمار w0f1 بود. همچنین، وجود یک همبستگی مثبت قوی بین تبخیروتعرق کل با عملکرد به اثبات رسید (r2=0.94, p<0.05) از سوی دیگر، تفاوت معنی‌داری از نظر عملکرد بین سه تیمار w1f0، w1f1 و  w1f2مشاهده نشد. بنابراین در شرایط کمبود آب آبیاری، تیمار w1f2 صرفه اقتصادی بهتری نسبت به سایر تیمار‌ها دارا بود. نیز، تابع تولید ریشه دوّم با آماره‌های  rmse، r2 و ns به‌ترتیب 0/42، 0/98 و 0/97، تابع مناسب‌تری برای برآورد میزان عملکرد با آب مصرفی و کود در مقایسه با تابع‌های لُجستیک و کاب داگلاس داشت و مشخص شد که در شرایط کمبود آب و عناصر غذایی اصلی، نه تنها et مراحل مختلف رشد با مدیریت مصرف کود  قابل‌افزایش هست، بلکه عملکرد گیاه نیز بستگی کامل به مدیریت صحیح مصرف آب و کود دارد.

investigation of the relationship between maize biological yield and applied water at different growth stages under simultaneous water-fertilizer stress conditions

this research investigated the wet yield and periodic evapotranspiration of maize (zea mays l. var. sc. 704), under the influence of different amounts of water and fertilizer. a two-factor factorial experiment was conducted in the form of randomized complete block design in two crop years, 2020 and 2021, in aliabad fashapuyeh district, hasanabad division, ray county (tehran province). water treatments included three levels of w0, w1, and w2 and three levels of fertilizer, f0, f1 and f2, which were carried out by supplying 100%, 75% and 50% of water requirement based on soil moisture deficiency and fertilizer was based on soil test for macro-nutrients of fodder corn, respectively. the results showed that, along with the increase in water and fertilizer stress, the two-year average amount of yield and applied water (total evapo-transpiration) decreased by 27.6% and 46.8%, respectively, so that the yield decreased from 50.4 to 36.5 t/ha and applied water decreased from 694 to 369 mm. the simple and interactive effects of treatments on yield and periodic applied water were significant at the 95% probability level. the results of modeling the relative yield of the crop based on periodic relative et values indicate the suitability of singh’s sum-able and rao’s multiplicative model in the conditions of water and fertilizer stress. in total, the results showed that the production of fodder corn was firstly dependent on the volume of irrigation water and then on the supply of nutrients. the highest biological yield after the control treatment (w0f0) was related to the application of the w0f1 treatment. also, a positive and significant correlation between the total evapotranspiration with the yield (r=0.94) was proved. on the other hand, no significant yield difference was observed between the three treatments w1f0, w1f1 and w1f2. therefore, in the condition of irrigation water shortage, the w1f2 treatment is more economical than the other treatments. w1 and the square root production function with rmse, r2 and ns statistics of 0.42, 0.98 and 0.97, respectively, is a more suitable function for estimating yield with water and fertilizer consumption compared to the functions of logistics and cobb douglas. it was found that, in the conditions of inadequate water and macro nutrients, not only et of different stages of growth can be increased by management of fertilizer consumption, but also plant performance was completely dependent on the correct management of water and fertilizer consumption.