بررسی اثر عوامل مختلف آب، خاک، مدیریت آبیاری و بارش در برنامه‌ریزی آبیاری گندم با استفاده از نرم‌افزار نیازآب

در این پژوهش، در سامانه نیازآب که برای برآورد آب مصرفی گیاهان تهیه شده است، تاثیر اقلیم (بارش)، خاک (بافت) و مدیریت آبیاری (سامانه آبیاری و راندمان کاربرد) بر مقدار آب و دور آبیاری گندم در استان البرز بررسی شد. برای این منظور، برنامه ریزی آبیاری گندم در دو زمان بارش، در سه خاک لوم، لوم شنی و لوم رسی، سه سامانه آبیاری ثقلی، بارانی و قطره ای و راندمان های مختلف آبیاری برآورد شد. نتایج ریزی آبیاری گندم نشان داد که در آبیاری ثقلی، بارانی و قطره ای باید در هر هکتار به ترتیب 7537، 4951 و 4959 مترمکعب آب در 8، 14 و 17 نوبت آبیاری به گندم داده شود. همچنین، نتایج نشان داد که تفاوت در بافت خاک مزرعه، حجم آب آبیاری مورد نیاز بر اساس تبخیر و تعرق را تغییر نمی دهد؛ اما تعداد آبیاری در خاک های سبک بیشتر از خاک های سنگین بود. بر این اساس، حجم آب مورد نیاز در سه خاک لوم شنی، لوم و لوم رسی به ترتیب 7987، 7537 و 7988 مترمکعب در هکتار؛ اما تعداد آبیاری در این سه خاک به ترتیب 10، 8 و 7 نوبت بود. بر خلاف خاک مزرعه، راندمان کاربرد آب آبیاری حجم آب آبیاری را تغییر داد، به طوری که در سه خاک لوم شنی، لوم و لوم رسی با راندمان  به ترتیب 30%، 46% و 45%، حجم آب آبیاری به ترتیب 12247، 7537 و 8188 مترمکعب در هکتار بود. بارش موثر مانند راندمان آبیاری بسته به زمان و مقدار بارش بر برنامه ریزی آبیاری اثرگذار بود، به طوری که در خاک لوم با بارش یکسان اما در دو تاریخ متفاوت، حجم آب آبیاری متفاوتی حاصل شد. بنابراین، در برنامه ریزی آبیاری گندم باید به نقش خاک مزرعه، راندمان آبیاری، مدیریت آبیاری و بارش موثر هم بر دور آبیاری و هم بر مقدار آب آبیاری توجه نمود.

investigating the effect of different factors of water, soil, irrigation management, and climate rainfall in wheat irrigation scheduling using niazab software

in this research, the effect of climate (rainfall), soil (texture) and irrigation management (irrigation system and efficiency) on the amount and frequency of wheat irrigation in alborz province was investigated. for this purpose, wheat irrigation planning at two times and amount of rainfall, in three soil textures (loam, sandy loam and clay loam), for gravity, sprinkler, and drip irrigation systems and different irrigation efficiencies were estimated. results showed that 7537, 4951 and 4959 m3/ha of water should be available for wheat in 8, 14, and 17 times in gravity, sprinkler, and drip irrigation systems, respectively. also, the results showed that the differences in soil texture did not change the volume of irrigation water, but the number of irrigations in light soils was more than in heavy soils. based on this, the amounts of water needed in the three soils of sandy loam, loam, and clay loam were 7987, 7537 and 7988 m3/ha, and the number of irrigations were 10, 8, and 7, respectively. unlike the soil texture, the efficiency of irrigation water application changed both the volume and the number of irrigations, so that in those three soils with an efficiency of 30%, 46% and 45%, the amount of water required was 12247, 7537 and 8188 m3/ha, respectively. effective rainfall, like irrigation efficiency, affected irrigation planning depending on the time and amount of rainfall, so that in loam soil with the same rainfall but in two different dates, different amounts of irrigation water were obtained. therefore, in wheat irrigation planning, attention should be paid to the soil texture, irrigation efficiency, irrigation management, and effective rainfall.