>
Fa   |   Ar   |   En
   مراحل پنج‌گانة شکل‌گیری فلسفة علم در قرن بیستم  
   
نویسنده عبدالله نژاد محمدرضا
منبع فلسفه علم - 1392 - دوره : 3 - شماره : 1 - صفحه:35 -56
چکیده    فعالیت‌های اصلی فلسفة علم، به مثابة یکی از شاخه‌های فلسفه، از 1890 در پی تلاش برخی دانشمندان علوم تجربی برای تاسیس مبانی جدید غیر متافیزیکی برای علوم تجربی استقرایی، آغاز شد. نکتة قابل توجه این است که ماهیت اصلی فلسفة علم، در پنج مرحله شکل گرفته است. هدف اصلی این مقاله این است که با توصیف مراحل پنج‌گانة مذکور، نحوة شکل‌گیری و تکمیل ماهیت اصلی فلسفة علم را به تصویر بکشد و نتایجی را از آن به دست آورد. این مراحل عبارت‌اند از: 1. مرحلة بالندگی (1890-1918) که در آن فیزیک نیوتن به وسیلة فیلسوفانی هم‌چون ماخ، پوانکاره، و دوئم چنان بازسازی می‌شود که امکان مداخلة هرگونه نگاه متافیزیکی در آن را منتفی می‌کند؛ 2. مرحلة بسط (1918-1935) که در آن پوزیتیویست‌های منطقی با تکیه‌بر سه اصل اساسی خودشان زمینه را برای بازسازی منطقی علم مهیا می‌کنند؛ 3. مرحلة کلاسیک (1935-1970) که در آن کار بازسازی منطقی علم، از طریق تجدید نظر پوپر و برخی پوزیتیویست‌های منطقی در سه اصل اساسی مرحلة قبلی، تثبیت و تکمیل می‌شود؛ 4. مرحلة تاریخ‌گرایی (1960-1985) که در آن، تحت تاثیر آرای فایرابند و کوهن، به جای «منطق علم»، «بعد تاریخی علم» مورد توجه قرار می‌گیرد؛ 5. مرحلة مدل‌سازی (1970-2000) که در آن، با افزایش تمایلات سمانتیکی و پراگماتیکی در علم، عبارت «مدل»، جانشین عبارت «نظریه» می‌شود.
کلیدواژه علوم تجربی استقرایی ,منطق علم ,پیشرفت علم ,نظریه‌های علمی ,مدل‌های علمی
آدرس دانشگاه تبریز, استادیار گروه فلسفه، دانشگاه تبریز, ایران
پست الکترونیکی mraphd@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved