اثربخشی برنامه آموزش جرات‌ورزی قربانیان بر رفتارهای ارتقاءدهنده سلامت نوجوانان قربانی قلدری

هدف: هدف از پژوهش حاضر اثربخشی برنامه آموزش جرات‌ورزی قربانیان بر رفتارهای ارتقاءدهنده سلامت نوجوانان قربانی قلدری بود.روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری شامل نوجوانان 14 تا 17 ساله منطقه 17 مدارس دولتی شهر تهران بود. تعداد 40 نفر از نوجوانانی که ملاک‌های ورود به پژوهش را داشتند و نمره بالایی در پرسشنامه قربانی هارتر کسب کردند به‌صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه رفتارهای ارتقاءدهنده سلامت والکر و همکاران (1987) بود که در سه مرحله پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه توسط هر دو گروه تکمیل شد. برنامه آموزش جرات‌ورزی نوجوانان قربانی در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای برای گروه آزمایش اجرا شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد آموزش جرات‌ورزی به نوجوانان قربانی در متغیرهای خوشکوفایی و رشد معنوی (6.44=f و 0.003=p)، مسئولیت‌پذیری درباره سلامت (327=f و 0.002=p)، روابط بین‌فردی (4.47=f و 0.019=p)، مدیریت استرس (5.10=f و 0.009=p) و تغذیه (4.52=f و 0.022=p) تاثیر دارد. این در حالی بود که این میزان برای متغیر فعالیت بدنی (0.01=f و 0.988=p) اثربخش نبود.بحث و نتیجه‌گیری: در نهایت بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش می‌توان گفت آموزش جرات‌ورزی قربانیان بر رفتارهای ارتقاءدهنده سلامت نوجوانان 14 تا 17 ساله اثربخش بوده و می‌توان از این آموزش جهت ارتقای سلامت آن‌ها استفاده کرد و آگاهی والدین، معلمان، مدیران و سایر متخصصان از این آموزش‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشد.

effectiveness of victims’ assertiveness training program on health promoting behaviors of bullying victim adolescent

objective: the aim of the present study was the effectiveness of the assertiveness training program on the health-promoting behaviors of bullied adolescents.research methodology: the research method was semi-experimental with a pre-test-post-test design and a one-month follow-up with experimental and control groups. the statistical population included adolescents aged 14 to 17 years old in district 17 of public schools in tehran. a number of 40 teenagers who met the criteria for entering the research and obtained a high score in harter’s victim questionnaire were randomly selected and assigned to two experimental and control groups. the research tools included walker et al.’s (1987) health-promoting behaviors questionnaire, which was completed by both groups in three phases: pre-test-post-test and one-month follow-up. the assertiveness training program for victimized teenagers was implemented in 8 sessions of 90 minutes for the experimental group. data were analyzed using repeated measures multivariate analysis of variance.findings: the results showed that the assertiveness training program to victimized teenagers in the variables of happiness and spiritual growth (f=6.44 and p=0.003), responsibility for health (f=327 and p=0.002), interpersonal relationships (4.47=4) f and p=0.019), stress management (f=5.10 and p=0.009) and nutrition (f=4.52 and p=0.022) have an effect. while this amount was not effective for the variable of physical activity (f=0.01 and p=0.988).conclusion: finally, based on the results of this research, it can be said that the assertiveness training program is effective on the health-promoting behaviors of 14-17-year-old teenagers, and this training can be used to improve their health, and the awareness of parents, teachers, managers, and other professionals about these trainings can be helpful.