اثربخشی درمان مبتنی بر کارآمدی هیجانی بر کاهش وابستگی به اینترنت و آسیب‌پذیری روان‌شناختی در دانش‌آموزان دارای نشانه های اعتیاد اینترنتی

اعتیاد اینترنتی یک معضل شایع است که بسیاری از جوامع امروزی را درگیر خود ساخته است. هدف از این مطالعه بررسی اثر‌بخشی درمان مبتنی بر کار‌آمدی هیجانی بر کاهش وابستگی به اینترنت و آسیب‌پذیری روان‌شناختی (افسردگی، اضطراب و استرس) در دانش‌آموزان دارای نشانه‌های اعتیاد اینترنتی بود. این پژوهش نیمه‌آزمایشی و با استفاده از طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پسر دارای نشانه‌های اعتیاد اینترنتی هنرستان‌های دولتی شهر تبریز در سال تحصیلی99-1398 بود. برای بهدست آوردن نمونه از میان نواحی پنج‌گانه آموزش و پرورش شهر تبریز، یک ناحیه و سپس یک هنرستان پسرانه به صورت تصادفی انتخاب شد و در ادامه دانش‌آموزان دارای ملاک‌های ورود به پژوهش با روش غربال‌گری و از طریق آزمون تشخیصی 20 گویه‌ای اعتیاد به اینترنت یانگ انتخاب و از میان آنان تعداد 40 نفر در گروه‌های 20 نفره در 2 گروه آزمایشی و گواه به شیوه هدفمند جایگزین شدند. گروه آزمایشی در طی هشت هفته درمان مبتنی بر کار‌آمدی هیجانی دریافت کرد و در این مدت گروه گواه هیچ نوع مداخله‌ای دریافت نکرد. برای گردآوری داده‌ها از آزمون تشخیصی 20 گویه‌ای اعتیاد به اینترنت یانگ و پرسش‌نامه افسردگی، اضطراب و استرس لوی‌باند استفاده شد. داده‌های گرد‌آوری شده با استفاده از روش تحلیل کواریانس چند‌متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج به‌دست آمده از مقایسه پسآزمون دو گروه با کنترل پیش‌آزمون نشان داد که نمرات وابستگی به اینترنت و آسیب‌پذیری روان‌شناختی (افسردگی، اضطراب و استرس) گروه آزمایش و گواه تفاوت معنی‌داری دارند (0.01>p). نتایج حاکی از این بود که درمان مبتنی بر کار‌آمدی هیجانی موجب کاهش علائم وابستگی به اینترنت و آسیب‌پذیری روان‌شناختی (افسردگی، اضطراب و استرس) در دانش‌آموزان دارای نشانه‌های اعتیاد اینترنتی می‌شود.

Effectiveness of Emotion Efficacy Therapy on Internet Dependency and Psychological Vulnerability in Students Addicted to Internet

Internet addiction is a widespread problem inflicting most of today’s societies. The aim of this study was to investigate the effectiveness of emotion efficacy therapy on the reduction of internet dependency and psychological vulnerability (depression, anxiety and stress) in students with symptoms of internet addiction. The research was quasiexperimental design with pre and posttest and control group. The statistical population of the study included all male students of state technical schools with symptoms of internet addiction in the year 2020 in Tabriz City. In order to select the sample, one district from five educational districts and then a technical school were selected randomly. After that, the students possessing the inclusion criteria to the research were screened by Young’s Internet Addiction Test (YIAT20) and from among them 40 students were purposively assigned to either experimental or control group, each group consisting of 20 students. The experimental group received eight session emotion efficacy therapy whereas the control group received no intervention in this period. For the collection of data, Young’s Internet Addiction Test (YIAT20) and Lovibond’s Depression, Anxiety and Stress Scale (DASS) were used. The collected data were analyzed using multivariate analysis of covariance. The results from the comparison of the posttests of the groups indicated that scores of internet dependency and psychological vulnerability of experimental and control groups varied significantly (p<0.01). The results showed that emotion efficacy therapy reduced internet dependency and psychological vulnerability (depression, anxiety and stress) in students with symptoms of internet addiction.