پارادایم های زناشویی در جوانان ایرانی: معرفی و ارزشیابی یک نظریۀ نوین در زمینۀ روابط زناشویی

این مقاله دارای دو بخش اصلی است. در بخش نخست به معرفی اُلگوی «پارادایم‌های زناشویی» (ویلوگبی و همکاران، 2015) پرداخته شده است. در این مفهوم‌پردازی، تمام باورهای فرد (زن یا مرد) دربارۀ ازدواج و زندگی زناشویی را می‌توان در 2 حیطۀ متمایز دسته‌بندی نمود: «باورهای مربوط به متاهل شدن» و «باورهای مربوط به متاهل ماندن». «باورهای مربوط به متاهل شدن» نمایشگر باورهای فرد دربارۀ «ازدواج» و اهمیت و جایگاه آن در زندگی، و همچنین دیدگاه کلی نسبت به نحوۀ انجام آن است. این باورها مشتمل بر سه بُعد متمایز است: «زمان‌بندی زناشویی» (دیدگاه فرد دربارۀ زمان‌بندی ایده‌آل و موردانتظار برای ازدواج، طول موردانتظار عشقبازی‌ها)، «برجستگی زناشویی» (باورهای فرد در زمینۀ اهمیت نسبی و اهمیت کلی ازدواج و متاهل شدن)، و «بافتار زناشویی» (باورها و نگرش‌های فرد دربارۀ بافتاری که ازدواج باید در آن اتفاق اُفتد). «باورهای مربوط به متاهل ماندن» نمایانگر باورهای فرد دربارۀ ماهیت و شیوه‌های مدیریت زندگی زناشویی است. این باورها نیز دارای سه بُعد متمایز می‌باشند: «فرآیندهای زناشویی» (باورهای مبنی بر اینکه فرآیند ازدواج باید چگونه باشد، شامل باورهایی دربارۀ نقش‌های جنسیتی (نقش‌های زناشویی)، باورهای دربارۀ تلاش برای ساختن زندگی زناشویی (کوشش‌های زناشویی)، و سایر فرآیندهای رابطه‌ای در امر ازدواج)، «مرکزیت زناشویی» (مشتمل است بر باورهایی دربارۀ اهمیت نقش زناشویی/همسری در رابطه با سایر نقش‌هایی که یک فرد بزرگسال متاهل ایفا می‌نماید)، و «ماندگاری زناشویی» (باورهایی مبنی بر تعهد به ازدواج و پذیرفتنی بودن طلاق). در بخش دوم، به بررسی «پارادایمهای زناشویی» در میان جوانان ایرانی (مرد و زن) و مقایسه‌های بین جنسیتی شش بُعد آن پرداخته شده است. نمونۀ پژوهش مشتمل بر 644 دانشجو (323 زن و 321 مرد) بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای (طبقات: جنسیت، دانشگاه‌ها، مقاطع تحصیلی) در پژوهش وارد شدند. برای اندازه‌گیری پارادایم‌های زناشویی، از «مقیاس پارادایم‌های زناشویی» (mps) (ویلوگبی و هال، 2015) استفاده گردید. یافته‌های پژوهش نشان دادند که ﻣﺮدان و زﻧﺎن دارای اُﻟﮕﻮﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ از ﭘﺎراداﯾﻢ ﻫﺎی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺑﺪﯾﻨﺼﻮرت ﮐﻪ ﻣﺮدان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻌﻨﺎداری ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﺑﯿﺸﺘﺮی در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ زﻧﺎن در اﺑﻌﺎدِ »زﻣﺎن ﺑﻨﺪی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، »ﻧﻘﺶ ﻫﺎی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ« )ﻓﺮآﯾﻨﺪﻫﺎی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ(، و »ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ« ﮐﺴﺐ ﻧﻤﻮدﻧﺪ. از ﺳﻮﯾﯽ دﯾﮕﺮ، ﻣﺮدان و زﻧﺎن ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ از ﭘﺎراداﯾﻢ ﻫﺎی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ را ﻧﯿﺰ آﺷﮑﺎر ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ؛ ﺑﺪﯾﻨﺼﻮرت ﮐﻪ در زﻧﺎن ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﭘﺎراداﯾﻢ ﻫﺎیِ »ﻣﺮﮐﺰﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، »ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، »ﮐﻮﺷﺶ ﻫﺎی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، »ﻧﻘﺶ ﻫﺎی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، »ﺑﺎﻓﺘﺎر زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، و »ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ« دارای ارزش و اﻫﻤﯿﺖ ﺑﻮدﻧﺪ، اﻣﺎ در ﻣﺮدان ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﭘﺎراداﯾﻢ ﻫﺎیِ »ﻣ ﺮﮐﺰﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، »ﻧﻘﺶ -ﻫﺎی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، »ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، »ﮐﻮﺷﺶ ﻫﺎی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، »ﺑﺎﻓﺘﺎر زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ«، و »ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ« دارای ارزش و اﻫﻤﯿﺖ ﺑﻮدﻧﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺟﻮاﻧﺎن اﯾﺮاﻧﯽ ﻫﻤﭽﻨﺎن ازدواج و ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺧﺎﻧﻮاده داراری ارزش و ﺟﺎﯾﮕﺎه ﺑﺴﯿﺎر و ﯾﮋه ای اﺳﺖ )ﻫﻢ ﺑﺮای ﻣﺮدان و ﻫﻢ ﺑﺮای زﻧﺎن(. اﻣﺎ ﻣﺮدان ﺑﺴﯿﺎر ﺑﯿﺸﺘﺮ از زﻧﺎن ﺑﻪ اﯾﻔﺎی ﻧﻘﺶ ﻫﺎس ﺳﻨﺘﯽِ ﺟﻨﺴﯿﺘﯽ در زﻧﺪﮔﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ و ازدواج ﮔﺮاﯾﺶ دارﻧﺪ. زﻧﺎن ﮔﺮاﯾﺶ ﺑﯿﺸﺘﺮی ﺑﻪ اﯾﻔﺎی ﻧﻘﺶ ﻫﺎی ﻣﺸﺎرﮐﺘﯽ و آزادﻣﻨﺸﺎﻧﻪ ﻧﺸﺎن داده اﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ زﻧﺎن ﺑﺎور ﺑﯿﺸﺘﺮی ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﮐﻮﺷﺶ آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻦ زﻧﺪﮔﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ رﺿﺎﯾﺖ ﺑﺨﺶ دارﻧﺪ .

Marital Paradigms Among Iranian Youth: Introduction and Evaluation of a new theory on Marital Relations

This article has two main parts. The first section introduces the model of &Marital Paradigms& (Willoughby et al., 2015). In this conceptualization, all the beliefs of a person (woman or man) about marriage and marital life can be categorized in two distinct areas: &Beliefs about Getting Married& and &Beliefs about Being Married&. &Beliefs about Getting Married& represent one’s beliefs about &marriage& and its importance in life, as well as a general view of how it is done. These beliefs consist of three distinct dimensions: &Marital Timing& (one’s view of the ideal and expected timing for marriage, the expected length of love), &Marital Salience& (individual beliefs about the relative importance and global importance of marriage and getting married), &Marital Context& (beliefs and attitudes about the context in which marriage should occur). &Beliefs about Being Married& represent one’s beliefs about the nature and methods of managing marital life. These beliefs also have three distinct dimensions: &Marital Processes& (beliefs about how the marriage process should take place, including beliefs about gender roles (Marital Roles), beliefs about attempting to make marital life (Marital Efforts), and other marriagerelated processes), &Marital Centrality& (it is based on beliefs about the importance of marital/spouse’s role in relation to other roles played by an adult married person), and &Marital Permanence& (beliefs about the commitment to marry and the admissibility of divorce). In the second section, the study of &Marital Paradigms& among Iranian youths (male and female) and genderrelated comparisons of six dimensions are discussed. The research sample consisted of 644 students (323 females and 321 males) who entered the study using stratified sampling (stratums: gender, universities, academic grades). To measure Marital Paradigms, &Marital Paradigms Scale& (MPS) (Willoughby and Hall, 2015) was used. The results of the study showed that men and women have different patterns of Marital Paradigms. Meanwhile