تاثیر سطوح مختلف تنش‌های خشکی و شوری بر وزن تر و خشک اندام‌ هوایی و ریشه نهال‌های یکساله سنجد (.elaeagnus angustifolia l)

با توجه به اینکه بیشتر مساحت کشور ایران جز مناطق خشک و نیمه‌خشک است، استفاده از گیاهان مقاوم به تنش شوری و خشکی می‌تواند امکان جدیدی برای سازگاری با اقلیم‌های پر تنش کشور را فراهم سازد. بدین منظور این پژوهش به هدف بررسی تاثیر سطوح مختلف خشکی و شوری بر زنده‌مانی و خصوصیات مورفوفیزیولوژیک نهال‌های یکساله سنجد، آزمایشی گلدانی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و سه مشاهده و در سه سطح خشکی (شاهد 100، 66 و 33 درصد ظرفیت زراعی) و در چهار سطح شوری (صفر شاهد، 4، 8 و ds/m 12)، در گلخانه گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، از ماه‌های مرداد تا آبان سال 1400 به مدت 4 ماه انجام گرفت. در این تحقیق صفات وزن خشک و تر ریشه و اندام هوایی مورد اندازه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیری قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که اثر تنش اصلی و متقابل خشکی و شوری بر صفات اندازه‌گیری معنی‌دار است و تنها اثر متقابل خشکی و شوری روی وزن خشک ریشه معنی‌دار نیست. اثر اصلی و متقابل تنش خشکی و شوری سبب کاهش در میزان وزن خشک و تر ریشه گردید، به طوری که کم‌ترین صفات، وزن تر اندام هوایی (13.9 گرم)، وزن خشک اندام هوایی (4.33 گرم)، وزن تر ریشه (12.5 گرم) در تیمار شوری 12 دسی زیمنس و خشکی 33 درصد و وزن خشک ریشه (3.5 گرم) در تیمار خشکی 33درصد ظرفیت زراعی و شوری 8 دسی زیمنس بر متر مشاهده شدند.

effects of different levels of drought and salinity stress on fresh and dry weight of above-ground and root parts of one-year-old russian olive seedlings (elaeagnus angustifolia l.)

considering that, the majority of iran's land area falls within arid and semi-arid regions, the use of plants resistant to salinity and drought stress can provide a new opportunity for adaptation to the country's highly stressful climates. therefore, this research aimed to investigate the effects of different levels of drought and salinity on the survival and morphophysiological characteristics of one-year-old russian olive seedlings. an experimental pot study was conducted in a completely randomized block design with three replications and three observations, at three levels of drought (control 100%, 66%, and 33% field capacity) and four levels of salinity (zero as control, 4, 8, and 12 ds/m) in the greenhouse of the department of forestry and forest economics, faculty of natural resources, university of tehran, from august to november 2021, over a period of 4 months. in this study, the traits of fresh and dry weight of roots and above-ground parts were measured. the results showed that the main and interactive effects of drought and salinity stress on the measured traits were significant. only the interactive effect of drought in salinity on root dry weight was not significant, and an increase in the main and interactive effects of drought and salinity stress resulted in a decrease in both fresh and dry weights of roots and above-ground parts. the lowest values of the measured traits were observed as follows: fresh weight of above-ground parts (13.9 g), dry weight of above-ground parts (4.3 g), fresh weight of roots (12.5 g) in the treatment of 12 decisiemens salinity and 33% dryness and dry weight of roots (3.5 g) with 33% dryness and 8 decisiemens salinity.