طراحی کاشت سازگار با تغییر‌اقلیم در مناطق خشک: رهیافتی نظام‌مند برای توسعه زیرساخت‌های سبز در حاشیه رودخانه کارون

مطالعه حاضر، چارچوبی سیستماتیک برای طراحی منظر انعطاف‌پذیر در برابر تغییر‌اقلیم و با تمرکز بر انتخاب گونه‌های گیاهی مناسب ارائه می‌کند. در این چارچوب مجموعه‌ای از معیارهای اکولوژیکی، اجتماعی و اقتصادی با در نظر گرفتن شرایط محیطی و اقتصادی - اجتماعی انتخاب شد و در ادامه با استفاده از روش تحلیل سلسله ‌مراتبی و روش تاپسیس، ترکیب کاشت تطبیقی جهت بهبود تنوع زیستی و مدیریت منابع آب به‌دست آمد. جهت استفاده عملی از این چارچوب، حاشیه رودخانه کارون در شهر اهواز به ‌عنوان مطالعه موردی انتخاب شد. نتایج نشان‌دهنده اثربخشی رویکرد ترکیبی در انتخاب گونه‌های گیاهی است که می‌توانند علاوه بر تحقق اهداف اجتماعی و اقتصادی، در برابر اثرات نامطلوب تغییرات آب‌وهوایی تاب‌آور باشند. باتوجه ‌به نتایج به‌‌دست‌آمده به‌‌طور کلی دسته شاخص های اکولوژیکی مربوط به پدیده خشکسالی و گرمای شدید هوا با میزان 0.661 دارای بیشترین وزن نسبت به سایر پدیده های اقلیمی در منطقه مورد مطالعه بوده و زیرشاخص های مقاوم به کم‌آبی در پدیده خشکسالی و گرمای شدید هوا به میزان 0.24، انعطاف پذیری شاخه و برگ ها در پدیده طوفان و گردوغبار به میزان 0.648 و مقاومت به شرایط غرقابی در پدیده سیلاب به میزان 0.354 دارای بیشترین تاثیر در انتخاب گونه های گیاهی هستند. بر این ‌اساس بیشترین امتیاز و رتبه 1 براساس شاخص تاپسیس به گونه های ziziphus spina-christi، capparis spinosa، potamogeton nodosu و aeluropu littoraliss و کمترین امتیاز به گونه های morus nigra، bougainvillea glabra، potamogeton nodosus و reseda alba تعلق دارد. چارچوب پیشنهادی این تحقیق رویکردی سیستماتیک و انعطاف‌پذیر برای مهندسان محیط‌زیست، طراحان منظر و برنامه‌ریزان محیط فراهم می‌کند تا در مواجهه با عدم قطعیت‌های تغییرات آب‌وهوا، تصمیم‌های آگاهانه‌تری اتخاذ نمایند.

adaptive planting design against climate change around the karun river in ahvaz: a systematic approach for green infrastructure development

the present study provides a systematic framework for resilient landscape design against climate change, focusing on the selection of suitable plant species. in this framework, a set of ecological, social, and economic criteria have been selected considering the environmental and socio-economic conditions, and then using the hierarchical analysis method and topsis method, the combination of adaptive planting to improve biodiversity and water resources management has been obtained. furthermore, for the practical use of this framework, the border of the karun river in ahwaz was chosen as a case study. the results show the effectiveness of the combined approach in selecting plant species that can be resilient to the adverse effects of climate change in addition to fulfilling social and economic goals. according to the obtained results, in general, the category of ecological indicators related to the phenomenon of drought and extreme heat had the highest weight compared to other climatic phenomena in the study area, with a rate of 0.661. moreover, the sub-indices of resistance to dehydration in the phenomenon of drought and extreme heat (0.24), the flexibility of branches and leaves in the phenomenon of storm and dust (0.648), and resistance to waterlogging in the phenomenon of flood (0.354) had the greatest impact on the selection of plant species. therefore, according to the topsis index, ziziphus spina-christi, capparis spinosa, potamogeton nodosus, and aeluropus littoralis received the highest score and rank 1, whereas morus nigra, bougainvillea glabra, potamogeton nodosus, and reseda alba received the lowest score. the proposed framework of this research provides a systematic and flexible approach for environmental engineers, landscape designers, and environmental planners to make more informed decisions in the face of climate change uncertainties.