شناسایی و ارزیابی شاخص‌های معنایی و نشانه‌شناختی نظام بصری در سیاست‌های ارتقای هویت‌بخشی (نمونه موردی: محله فهادان یزد)

هدف: هر شهر ترکیبی از عوامل طبیعی، اقتصادی، اجتماعی و محیط ‌های سکونتی شناخته‌ شده برای کاربران است. هویت شهر می‌تواند متمایز از سایر شهرها باشد و به جمعیت ساکن در آن معنا می‌بخشد. این شخصیت و هویت خاص، با مولفه‌های متفاوتی تعریف و توصیف می ‌شود. این مولفه‌ها که بر مبنای تفاوت محتوا، عملکرد و شکل ساختار شهر را تشکیل می‌دهند در شهرهای متعدد متفاوت‌اند. بنابراین هدف پژوهش حاضر تبیین و بررسی شاخص‌های معنایی و نشانه‌شناختی در نظام بصری محیط از زاویه سیاست ‌های ارتقای هویت‌بخشی به کالبد شهر است.روش و داده: این پژوهش از لحاظ حیث نوع توسعه‌ای- کاربردی و از جنبه روش دارای ترکیبی لانه به لانه است. برای پاسخ به سوال پژوهش از روش تحقیق کیفی درکمی لانه به لانه استفاده ‌شد.یافته‌ها: روش کیفی برای صحت‌سنجی استخراج متغیرها از اصول گراندد تئوری بهره گرفته ‌شد و با 46 نفر از اساتید مصاحبه شد. در مرحله کمی پرسشنامه بر اساس طیف لیکرت طراحی و برای هر شاخص‌ معنایی و نشانه‌شناختی در نظام بصری محیط جهت هویت بخشیدن به محله فهادان شهر یزد یک سوال در نظر گرفته ‌شد. برای تعیین تعداد پرسشنامه‌ها از جدول مورگان استفاده ‌شد که برای جمعیت 7000 نفر تعداد 373است. توزیع این پرسشنامه به‌صورت تصادفی است.نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که در محله فهادان یزد، بیشترین سهم مربوط به مولفه‌های مفهوم فضا، با مقدار (1/000) و سپس رمزنگاری با مقدار (0/968) و کمترین سهم مربوط به عنصر طبیعت با مقدار (0/457) است.نوآوری، کاربرد نتایج: از مهم‌ترین جنبه‌‌های نوآورانه و کاربردی تحقیق می‌توان به عوامل موثر بر هویت ‌بخشی محلات و تدوین ضوابط طراحی مناسب‌تر اشاره کرد که امکان طراحی محلاتی باکیفیت‌تر را فراهم می ‌سازد. بنابراین برنامه‌ ریزان و طراحان شهری می‌بایست به مجموعه عوامل و ویژگی ‌هایی که بستر شکل‌گیری احساسات مختلف بین کاربر و مکان را در مقیاس محله ایجاد می‌نمایند، توجه ویژه‌ ای مبذول دارند.

identifying and evaluating the semantic and semiotic indicators of the visual system in identity promotion policies (case study: fahadan neighborhood, yazd)

aim: cities are composed of natural, economic, social, and residential dimensions, each shaping their distinct identity. this identity not only differentiates one city from another but also gives meaning to the lives of its residents. the unique characteristics of each city emerge from variations in function, content, and form. this study aims to examine semantic and semiotic indicators in the environmental visual system, with a focus on policy-based approaches for enhancing urban identity.material method: this research is developmental-applied in terms of type, and in terms of method, it employs a nest to nest combination. to answer the research question, the qualitative research method was used in nest to nest quantity.finding: in the qualitative method, the principles of grounded theory were used to verify the accuracy of extracting the variables, and 46 professors were interviewed. in the quantitative stage, the questionnaire was designed using the likert scale, with one question assigned to each semantic and semiotic index in the visual system of the environment, aiming to establish the identity of the fahadan neighborhood in yazd city. the determined number of questionnaires was used for sampling from morgan’s table, which is 373 for a population of 7,000 people. the distribution of this questionnaire is random.conclusion: the results indicate that in the neighborhood of fahadan, yazd, the highest share is related to the components of the concept of space, with a value of (1.000), followed by cryptography with a value of (0.968) and the lowest share is related to the element of nature with a value of (0.457).innovation: a key innovation of this research lies in identifying operational factors influencing neighborhood identity and translating them into actionable design criteria. these insights provide urban designers and planners with valuable tools to create more meaningful and place-sensitive environments, fostering stronger emotional connections between people and place.