تعیین مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر پذیرش کشت زعفران در روستاهای منتخب شهرستان سیرجان در مقابله با خشکسالی

هدف: به دلیل بحران کم‌آبی در بخش کشاورزی شهرستان سیرجان و خشک شدن باغات، کشاورزان به ناچار به سمت کشت محصولاتی گرایش پیدا کرده‌اند که علاوه بر مقاومت در برابر کم‌آبی و خشکسالی، درآمد قابل قبولی برای آن‌ها به همراه داشته باشد. زعفران جزء محصولاتی است که در چند سال اخیر با استقبال کشاورزان مواجهه شده و با شرایط مطلوبی که دارد سبب بهبود رفاه روستائیان شده است. هدف از این مطالعه بررسی عوامل مختلفی همچون ویژگی‌های اجتماعی- اقتصادی کشاورز، عوامل جغرافیایی، بازاریابی، ریسک‌پذیری، کانال‌های ارتباطی و غیره که بر تصمیم‌گیری کشاورزان جهت پذیرش کشت زعفران اثر دارد، است.روش و داده: آمار و اطلاعات لازم توسط پرسشنامه که روایی و پایایی آن بررسی شده است، از 165 کشاورز فعال در روستاهای منتخب شهرستان سیرجان که از نظر اقلیمی مساعد کشت زعفران هست، در سال 1399 جمع‌آوری شده است. در قالب الگوی لاجیت به تعیین رابطه بین این متغیرها و متغیر کیفی پذیرش کشت زعفران پرداخته شد.یافته‌ها: نتایج حاصل از برآورد مدل لاجیت نشان داد متغیرهای عامل بازاریابی، نوع مالکیت زمین، دفعات شرکت در کلاس‌های ترویجی، عامل اقلیمی، عامل نهاده‌ای و عامل کانال‌های ارتباطی تاثیر مثبت و تعداد قطعات زمین تاثیر منفی بر پذیرش کشت زعفران دارد.نتیجه‌گیری: جهت بهبود وضعیت زندگی کشاورزان و تشویق به پذیرش کشت‌های جایگزین، شناسایی مناطق مستعد کشت زعفران به همراه آموزش کشاورزان، فراهم کردن بازار فروش، ایجاد کانال‌های ارتباطی فعال در بین کشاورزان و متخصصان امر توسط جهاد کشاورزی و تعاونی‌ها باید در دستور کار قرار گیرد تا ریسک پذیرش کشت جایگزین توسط کشاورزان به حداقل برسد.نوآوری، کاربرد نتایج: این مطالعه در قالب الگوی لاجیت مجموعه جامع‌‌تر و وسیع‌تری از متغیرهای موثر بر پذیرش کشت جایگزین نسبت به اغلب مطالعات گذشته را در نظر گرفته و تاکنون مطالعه‌ای در این زمینه در شهرستان سیرجان به عنوان یکی از مناطق جدید کشت این محصول که با کم‌آبی شدید روبه‌رو است، انجام نشده است.

determining the most important factors influencing the acceptance of saffron cultivation in selected villages of sirjan county in dealing with drought

aim: because of the water shortage crisis in the agricultural sector of sirjan county, farmers have tended to cultivate some crops that resist water shortages and drought and also have a reasonable income for them. saffron is one of the products that farmers have welcomed in recent years, and with its favourable conditions, it will improve the welfare of villagers. this study investigates factors such as socioeconomic farmer’s characteristics, climate, marketing, communication channels, etc., affecting farmers’ decisions to accept saffron cultivation.materials methods: in 2020, necessary statistics and information were collected by a questionnaire from 165 active farmers in selected villages of sirjan county that are climatically favourable for saffron cultivation. the relationship between these variables and the qualitative variable of saffron cultivation acceptance was determined using a logit model.finding: the results of logit model estimation showed that the variables of marketing factor, type of l and ownership, frequency of participation in educational classes, climatic factor, input factor, and communication channels factor have a positive effect, and the number of plots has a negative effect on saffron cultivation acceptance.conclusion: to improve the living conditions of farmers and encourage the acceptance of alternative crops, identifying areas prone to saffron cultivation along with training farmers, providing a sales market, and creating active communication channels between farmers and experts by jihad-e-agriculture and cooperatives should be on the agenda to risk acceptance of alternative crops by farmers is minimized.innovation: this study’s innovation is that it uses the logit model to consider a more comprehensive and wider set of variables affecting the adoption of alternative cultivation than most past studies. also, no study has been done in this field in sirjan county, one of the new areas of saffron cultivation.