تحلیل اثرات منفی غوغاسالاری (موبینگ) سازمانی و بطالت اجتماعی بر سلامت اداری با نقش میانجی شایعه‌سازی: بررسی ابعاد پنهان بحران‌های سازمانی

زمینه و هدف: پژوهش حاضر به بررسی اثرات منفی غوغاسالاری (موبینگ) سازمانی و بطالت اجتماعی بر سلامت اداری با نقش میانجی شایعه‌سازی می‌پردازد. هدف این پژوهش تحلیل ابعاد پنهان بحران‌های سازمانی و بررسی چگونگی تاثیرگذاری این عوامل بر وضعیت سلامت اداری در محیط کاری است.روش: این پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی-علّی بوده و به‌صورت میدانی اجرا شده است. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها، از پرسش‌نامه‌های معتبر شامل مقیاس‌های سینگه و جها (2018)، داگلی و هان (2018)، الچی و همکاران (2014)، چیلپ و امین اوغلو (2012) و جورج (1992) استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 600 معلم از شهرستان فراهان در سال 1401 است که با استفاده از فرمول کوکران، تعداد 236 نفر از آن‌ها به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار لیزرل انجام شد.یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که غوغاسالاری سازمانی و بطالت اجتماعی تاثیر منفی معناداری بر سلامت اداری دارند. هم‌چنین شایعه‌سازی به‌عنوان یک متغیر میانجی در این ارتباط نقش دارد و تحت تاثیر مستقیم غوغاسالاری و بطالت اجتماعی قرار می‌گیرد.نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که وجود رفتارهای منفی مانند غوغاسالاری و بطالت اجتماعی نه‌تنها سلامت اداری را به‌خطر می‌اندازد، بلکه با تحریک شایعه‌سازی به ایجاد بحران‌های سازمانی پنهان نیز دامن می‌زند. این یافته‌ها بر اهمیت مدیریت رفتارهای منفی و افزایش آگاهی سازمانی برای پیش‌گیری از تاثیرات مخرب این عوامل در محیط‌های کاری تاکید دارد. این پژوهش با تمرکز بر محیط‌های آموزشی، مدلی مفهومی ارائه می‌دهد که برای نخستین‌بار تاثیر شایعه‌سازی را به‌عنوان متغیر میانجی در رابطه میان موبینگ سازمانی، بطالت اجتماعی و سلامت اداری بررسی کرده است. نتایج این مدل می‌تواند به توسعه راهبردهایی برای بهبود سلامت اداری در محیط‌های آموزشی کمک کند.

analyzing the negative effects of organizational mobbing and social idleness on administrative health with the mediating role of rumor-mongering: exploring hidden dimensions of organizational crises

background and objective: this study investigates the negative effects of organizational mobbing and social idleness on administrative health, with rumor-mongering acting as a mediating variable. the research aims to analyze hidden dimensions of organizational crises and how these factors impact administrative health in work environments.method: this applied research employs a descriptive-causal approach conducted through fieldwork. data were collected using validated questionnaires from singh and jha (2018), dugli and han (2018), elçi et al. (2014), çilp and aminoğlu (2012), and george (1992). the statistical population consisted of 600 teachers from farahan county in 2022, with 236 individuals selected randomly using cochran’s formula. data analysis was performed using structural equation modeling in lisrel software.findings: the data analysis revealed that organizational mobbing and social idleness have significant negative impacts on administrative health. rumor-mongering acts as a mediating variable influenced directly by mobbing and social idleness.results: this study shows that negative behaviors like mobbing and social idleness not only endanger administrative health but also contribute to hidden organizational crises by stimulating rumor-mongering. these findings emphasize the importance of managing negative behaviors and increasing organizational awareness to prevent their destructive effects in workplaces. focusing on educational settings, this research provides a conceptual model that explores rumor-mongering as a mediating variable for the first time in relation to organizational mobbing, social idleness, and administrative health. the results can help develop strategies for improving administrative health in educational environments.