پژوهش در اقامتگاه‌های بوم‌گردی ایران؛ تحلیلی مبتنی بر قیف پارادایم و مرور سیستماتیک

هدف: باوجود رشد تعداد اقامتگاه‌های بوم‌گردی و پژوهش‌های منتشرشده، تاکنون مطالعه‌ای به واکاوی، طبقه‌بندی و درنهایت پویایی تغییرات دانش علمی ارائه‌شده در این زمینه برای روشن نمودن مسیر آتی پژوهش‌ها نپرداخته است. ازاین‌رو، این مطالعه به بررسی ماهیت تلاش‌های پژوهشی در زمینه اقامتگاه‌های بوم‌گردی از نگاه پارادایم علمی پرداخته تا ضمن تعیین رایج‌ترین روش‌های علمی استفاده‌شده برای پژوهش در این حیطه، مشخص نماید کدام دانش علمی بیشترین سهم از مطالعات مرتبط را دارد. روش پژوهش: پژوهش حاضر اقدام به تحلیل و ارزیابی دانش منتشرشده در ایران با تلفیق مرور سیستماتیک و قیف پارادایم نموده است. برای جستجو و یافتن مقالات مرتبط مهم‌ترین پایگاه‌های نمایه‌کننده مقالات علمی شامل نورمگز، مگیران، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پرتال جامع علوم انسانی و google scholar انتخاب شدند. یافته‌ها: 74 مقاله در نشریات علمی کشور در رابطه با اقامتگاه‌های بوم‌گردی منتشر شده‌اند. چهار زمینه جغرافیا، گردشگری، معماری و مدیریت زمینه‌های غالب در ادبیات علمی بوم‌گردی‌های هستند. نتایج حاکی از قرار داشتن اکثر مطالعات در سطح اول و دوم قیف پارادایم است؛ این بدان معنا است ادبیات تحقیق موجود بیشتر شامل مشاهدات تجربی و توصیفی است. مقالات در 15 گروه موضوعی شامل معماری، توسعه پایدار، مشتری‌مداری، مدیریت کیفیت، توانمندسازی، توسعه کسب‌وکار، مدیریت بحران، کارآفرینی، توسعه گردشگری، توسعه فرهنگی-اجتماعی، مدیریت کسب‌وکار، بازاریابی، توسعه روستایی، برنامه‌ریزی فضایی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی طبقه‌بندی شدند. دراین‌بین بیشترین سهم متعلق به توسعه پایدار و توسعه کسب‌وکار است.نتیجه‌گیری: علی‌رغم رشد مطالعات در حوزه بوم‌گردی، خلاهایی در زمینه‌های نظیر توسعه پایدار روستایی، کارآفرینی و بازاریابی مشاهده می‌شود. مطالعات آتی با بهره‌گیری از رویکردهای نظری و بررسی تطبیقی تاثیر عوامل مختلف بر بوم‌گردی‌ها، می‌توانند به توسعه دانش در این حوزه کمک شایانی نمایند. علاوه ‌بر این، نتایج حاکی از ضرورت توجه به مباحث روز همچون فناوری‌های هوشمند و شبکه‌های اجتماعی آنلاین با کاربرد رویکردهای مختلف همچون تحلیل شبکه و تحلیل‌های مبتنی بر کلان داده موجود در دنیای مجازی در رابطه با اقامتگاه‌های بوم‌گردی است.

research on ecolodges in iran; an analysis based on the paradigm funnel and systematic review

objective: ecolodges are unique accommodations that adhere to the philosophy and principles of ecotourism، emphasizing the provision of distinctive experiences for tourists through local cuisine، interaction with nature، conservation of the natural and cultural environment، use of indigenous architecture and materials، family management، and community involvement. despite the increasing number of ecolodges and the published research on them، no study has yet examined، classified and finally analyzed the dynamics of the scientific knowledge presented in this field in order to illuminate the future direction of research.method: this study conducts an analysis and evaluation of the published knowledge within the country، combining a systematic review and the paradigm funnel. the most important scientific article indexing databases were selected to search and find relevant articles، including noormagz (46 articles)، magiran (64 articles)، the islamic world science citation center (33 articles)، the comprehensive humanities portal (33 articles)، and google scholar (68 articles). of the total number of articles reviewed (244 articles)، 170 articles were duplicates across the five indexing databases and were removed.results: the results show that 74 articles have been published in the country's scientific journals on these accommodations. the four fields of geography، tourism، architecture and management are the dominant themes in the scientific literature on ecolodges. given the primary focus of the study on the paradigm funnel، one of the most critical points is the development of scientific knowledge related to ecolodges. the results show that most studies are at the first and second levels، which means that the existing research literature cannot be expected to provide in-depth knowledge and evaluation results regarding ecolodges.conclusions: the articles were categorized into 15 thematic groups، including architecture، sustainable development، customer orientation، quality management، empowerment، business development، crisis management، entrepreneurship، tourism development، socio-cultural development، business management، marketing، rural development، spatial planning and social responsibility. of these، sustainable development and business development were the most common.