بررسی تاثیر عملکرد گسل کوشک بر رخداد زمین‌لغزش در روستای علی‌آباد

هدف: زمین‌لغزش یکی از مخاطرات زمین‌شناختی مهم است که سالانه خسارت‌های قابل توجهی را در سکونتگاه‌های روستایی و شهری سرتاسر جهان به بار می‌آورد. یکی از عوامل تاثیرگذار در رخداد زمین‌لغزش فعالیت‌های زمین‌ساختی، از جمله گسل خوردگی است که با ایجاد سطوح ضعف در مناطق کوهستانی و در دامنه ارتفاعات باعث کاهش مقاومت توده سنگ و خاک شده و منجر به حرکات دامنه‌ای می‌شود. روستای علی‌آباد بر روی دامنه‌ای با شیب متوسط 20 الی 30 درصد، در منطقه برشی گسل کوشک و بر روی مصالح یک زمین‌لغزش قدیمی واقع شده است. بستر سنگی روستا کنگلومرا و مارن همراه با لنزهای گچی است. در حدود یک سال پس از رخداد زلزله سال 1369 رودبار-منجیل، حرکات دامنه‌ای به‌صورت خزشی در محدوده روستای علی‌آباد شروع به فعالیت کرد. حرکات خزشی در دامنه روستای علی‌آباد پیرو کم آب شدن چشمه‌ها و قنات قدیمی روستا اتفاق افتاد. در دوره‌های ترسالی شدت حرکت در دامنه بیشتر شده و توام با خسارت بوده است. هدف از انجام این مطالعه بررسی ارتباط زمین‌لغزش رخ‌داده در محدوده روستا با فعالیت گسل کوشک است. روش پژوهش: در این راستا، با بررسی نقشه‌های زمین‌شناسی، تصاویر ماهواره‌ای، شواهد به‌دست‌آمده از بازدیدهای میدانی و انجام مطالعات ژئوفیزیکی موقعیت گسل کوشک در محدوده روستای علی‌آباد ترسیم و تدقیق شد. دو چشمه و مادرچاه یک قنات قدیمی در امتداد گسل کوشک وجود دارد که پس از رخداد زلزله سال 1369 رودبار-منجیل کاهش آبدهی داشته و یا خشک شده‌اند. یافته‌ها: پیرو مطالعات انجام‌شده گسل دیگری در فاصله 600 متری جنوب گسل کوشک و در دامنه‌های پایین‌دست روستا با سازوکار کششی شناسایی شد. در امتداد این گسل نیز چشمه‌های متعددی وجود دارد که هم‌زمان با رخداد زلزله سال 1369 رودبار-منجیل دچار کاهش آبدهی شده است. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعات ژئوالکتریک اشباع بودن لایه‌های خاک دامنه تا عمق 25 متری را نشان می‌دهد، این موضوع گویای این مطلب است که جنبایی گسل کوشک و گسل f2 (گسل شناسایی‌شده در دامنه‌های جنوبی روستا) هم‌زمان با رخداد زمین زلزله رودبار-منجیل موجب کاهش آبدهی چشمه‌ها و متعاقباً اشباع دامنه شده است.

investigating the effect of the kushak fault function on the occurrence of landslides in ali abad village

objective: landslides are one of the most important geological hazards that cause significant damage to rural and urban settlements around the world every year. one of the factors influencing the occurrence of landslides is tectonic activities، including faulting، which، by creating weak surfaces in mountainous areas and on the slopes of highlands، reduces the resistance of the rock and soil mass and leads to slope movements.shear zone of the kushak fault and on the material of an ancient landslide. the bedrock of the village consists of conglomerate and marl with gypsum lenses. approximately one year after the rudbar- manjil earthquake in 1369، gradual slope movements began to occur in the aliabad village area. these movements were triggered by the depletion of water in the village's springs and old aqueduct. during rainy periods، the intensity of slope movement increased، leading to accompanying damage. the aim of this study is to investigate the correlation between the landslide in the village and the activity of the kushak fault.method: through examination of geological maps، satellite imagery، field observations، and geophysical studies، the location of the kushak fault in aliabad village was identified and confirmed. along the kushak fault، there are two springs and the main well of an old aqueduct، which experienced reduced flow or drying up following the 1369 rudbar-manjil earthquake.results: further studies revealed the presence of another fault located 600 meters south of the kushak fault، on the downstream slopes of the village، with a tensile mechanism. this fault is associated with numerous springs that also experienced decreased water supply following the 1369 earthquake. conclusions: geoelectrical studies indicated soil saturation up to a depth of 25 meters، indicating that the alignment of the kushak fault and the f2 fault (identified in the southern slopes of the village) coincided with the occurrence of the rudbar-manjil earthquake، leading to reduced spring outflow and subsequent slope saturation.