شناسایی وجوه بلاغی محصولات فرایند طراحی معماری؛ مطالعه موردی: طرح‌های آپارتمانی شهر کرمانشاه از منظر خریداران

هدف: در عرصه طراحی پژوهی، یکی از رویکردهای تبیین‌کننده ماهیت طراحی سعی نموده که طراحی را به‌مثابه بلاغت معرفی نماید. این نوشتار نیز به دنبال شناسایی وجوه بلاغی طراحی در متقاعد نمودن مخاطبین خود بوده است. نظر به اهمیت مسکن، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات طراحی معماری، پژوهش پیش‌رو به وجوه بلاغی در واحدهای مسکونی شهر کرمانشاه معطوف شده است. روش پژوهش: روش به کار گرفته‌شده در این پژوهش پیمایشی است. برای این کار، ابتدا ابعاد و شاخص‏های موثر بر مطلوبیت مسکن، از پژوهش‌های معتبر (عمدتاً) داخلی استخراج شد. سپس نظرات خریداران ازطریق ابزار پرسش‌نامه پیمایش و جمع‌آوری گردید تا درنهایت، وجوه متقاعدکننده آن‌ها شناسایی شود. جامعه آماری شامل کلیه شهروندان کرمانشاهی است که در پنج سال اخیر، واحد مسکونی خریداری کرده‌اند. نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده انجام پذیرفته و حجم نمونه نیز با‌توجه‌به تعداد متغیرها (35 متغیر) برابر با 120 نفر بوده است که بیش از 3 برابر تعداد متغیرهاست و برای تحلیل آماری مناسب است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در نرم‌افزار آماری spss و به کمک مدل‌های تحلیل عاملی اکتشافی و رگرسیون چندمتغیره خطی انجام گرفته است. یافته­ها: یافته‌ها حاکی از آن است که تنها 28 متغیر از 35 متغیر مطلوبیت مسکن بر متقاعد شدن خریداران موثر بوده‌اند. یافته‌ها همچنین موید آن است که طرحی از مسکن، متقاعدکننده خریداران کرمانشاهی بوده که ویژگی‌های زیر را داشته است: 1- پاسخ‌گوی رفتارهای جمعی/اجتماعی افراد. 2- پاسخ‌گوی نیاز به تفکیک زندگی فردی/جمعی آن‌ها. 3- فراهم‌آورنده امکانات و تسهیلات مناسب برای زندگی. 4- دارا بودن نمود بیرونی مناسب برای بهره‌برداران. نتیجه­گیری: نتایج مقاله حاضر نشان می‌دهد که در طراحی و ساخت واحدهای مسکونی شهر کرمانشاه، توجه به هزینه، شیوه‌های ساختمانی، ایمنی و قابلیت انعطاف در مسکن ازجمله متغیرهایی هستند که کمتر موردتوجه قرار گرفته‌اند. این مسئله ضرورت توجه جدی‌تر به عوامل مغفول‌مانده را از آموزش دانشجویان معماری گرفته تا مجریان و ناظران حوزه ساخت‌وساز نمایان می‌سازد.

identifying rhetorical aspects of architectural design process products; case study: apartment designs in kermanshah city from buyers' perspective

objective: in the field of design research، one of the approaches that explains the nature of design has attempted to introduce design as rhetoric. this study seeks to identify the rhetorical aspects of design in persuading its audience. given the importance of housing as one of the most significant products of architectural design، the present research focuses on the rhetorical aspects of residential units in kermanshah city.method: the method used in this research is a survey. first، dimensions and indicators affecting housing desirability were extracted from credible domestic research. then، opinions of buyers were surveyed and collected using a questionnaire tool to ultimately identify their persuasive aspects. the statistical population includes all kermanshah citizens who have purchased residential units in the last five years. sampling was conducted using a simple random method، and the sample size was 120 people، considering the number of variables (35 variables)، which is more than three times the number of variables and is suitable for statistical analysis. data analysis was performed using spss statistical software with the help of exploratory factor analysis models and multivariate linear regression.results: the findings indicate that only 28 variables out of 35 variables of housing desirability were effective in persuading buyers. the findings also confirm that a housing design was convincing to buyers in kermanshah، which had the following characteristics: 1. responsive to people's collective/social behavior. 2. responding to the need to separate their individual/collective life. 3. providing facilities suitable for life. 4. having a suitable external appearance for users.conclusions: the results show that in the design of residential units in kermanshah city، cost، construction methods، safety، and flexibility in housing are among the variables that have been given less attention. this issue highlights the need for more serious attention to overlooked factors، from educating architecture students to the implementation and supervision in the construction field.