بررسی معیارهای ارزیابی روشنایی و خیرگی جهت بهبود عملکرد نور روز؛ مطالعه موردی؛ دبستان روستایی سلطان حیدری واقع در اقلیم گرم و نیمه مرطوب

هدف: ازجمله مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر کارایی استفاده‌کنندگان از فضاهای آموزشی، به‌خصوص دانش‌آموزان، کیفیت نور است. چراکه شدت و میزان بیش‌ازحد نور در فضا منجر به ایجاد اختلال در آسایش بصری دانش‌آموزان شده و این امر باعث خیرگی و ایجاد مشکلاتی مانند عدم تمرکز، حواس‌پرتی، سردرد و سایر اختلالات فیزیولوژیکی می‌شود. در پژوهش حاضر، به ارزیابی آسایش بصری و عملکرد نور روز در کلاس‌های یک نمونه مدرسه سه کلاس روستایی واقع در اقلیم گرم و نیمه ‌مرطوب، پرداخته شده است. هدف از این پژوهش، ارزیابی شاخص‌های نور روز (dla) و (udi) و نیز شاخص‌های خیرگی (dgp) و (dgi) در کلاس‌های نمونه مدرسه‌ موردنظر و مقایسه عملکرد معیارهای نور روز و خیرگی مطرح‌‌شده با جهت‌گیری و نسبت پنجره به دیوار (wwr) به‌منظور تامین نور موردنیاز، ضمن ارائه راهکارهایی جهت بهبود عملکرد نور روز در این فضا است. روش پژوهش: چنانچه ارزیابی روشنایی با‌توجه‌به برنامه زمان‌بندی حضور دانش‌آموزان در کلاس درس و حداقل میزان لوکس موردنیاز آن با‌توجه‌به استاندارد اشری 300 لوکس در نظر گرفته شده است. شرایط آسایش بصری نیز برای چهار موقعیت مختلف دانش‌آموز نسبت به پنجره در حالت نشسته در هر سه کلاس مورد ارزیابی قرار گرفته است. حال‌آنکه پس از تعریف شاخص‌های نور روز و خیرگی، با استفاده از نرم‌افزار rhino7 و پلاگین‌های grasshopper، ladybug(ver 0.0.68) و honeybee(ver 0.0.65) به بررسی این شاخص‌ها پرداخته شده است. نتیجه‌گیری: بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده، کلاس شمال شرقی که نسبت پنجره به سطح دیوار در آن برابر 49/20 درصد است، از آسایش بصری و عملکرد نور روز به نسبت مناسب‌تری برخوردار است که جهت بهبود عملکرد نور روز دریافتی در این کلاس راهکارهایی ارائه شد. با‌توجه‌به ارزیابی راهکارهای پیشنهادی، مقادیر مربوط به شاخص dla و udiuseful به ترتیب 48/65 درصد و 22/6 درصد نسبت به وضعیت موجود بررسی‌شده برای کلاس شمال شرقی، باوجود شرایط آسایش بصری، ارتقا یافته است. لذا درصورتی‌که نور موردنیاز در فضا تامین نشده باشد، می‌توان با تغییر میزان انعکاس سطوح داخلی تا حدوداً 30/6 درصد، با تغییر ضریب عبور نور از شیشه تا 56/11 درصد و نیز با افزایش تناسبات بازشو نسبت به سطح دیوار تا حدوداً 62/47 درصد بر بهبود عملکرد نور روز در فضای داخلی افزود.

investigating the brightness and glare evaluation criteria to improve daylight performance; case study: sultan heydari rural primary school located in a warm and semi-humid climate

among the most important factors affecting the efficiency of users of educational spaces, especially students, is the quality of light because the intensity and excessive amount of light in the space leads to impaired visual comfort in students and this leads to problems such as lack of concentration, distraction, headache and other physiological disorders. in the present study, the visual comfort and light performance of a sample of three rural classes in hot and semi - humid climate were evaluated.the purpose of this research is evaluation of daylight indices (dla) and (udi) and dazzled state (dgp) indexes in school sample classes and comparing the performance of daylight and glare criteria proposed with orientation and window-to-wall ratio (wwr) in order to provide the required light, while providing solutions to improve daylight performance in this space. if the evaluation is given according to the schedule of the students ' attendance at the classroom and the minimum of the luxury required by the standards, it is considered as the standard 300 luxury. visual comfort conditions are evaluated for four different locations of students with respect to window in sitting position in all three classes. now, after defining the daylight and glare indicators, these indicators have been analyzed using rhino7 software and grasshopper, ladybug (ver 0.0.68) and honeybee (ver 0.0.65) plugins. according to the evaluations done, the north - east class, which the window - to - wall ratio is %20.49, has a better visual comfort and daylight performance than the other methods for improving the performance of daylight received in this class. according to the proposed solutions, the values related to the dla and udiuseful indices are %65.48 and %6.22 respectively compared to the current situation studied for the north - east class, despite the visual comfort conditions. therefore, if the required light is not provided in the space, by changing the reflection of the inner surfaces up to about %6.30, by changing the light transmission coefficient from glass up to 56 / 56 percent and by increasing the ratio of openings to the wall surface up to about %11.56 , it can add up to about %47.62 improvement in daylight performance in the interior .