تداخل و تمایز آشیانه اکولوژیک بین گندم و علف پشمکی ژاپنی

بروموس ژاپنی (bromus japonicus thumb.) به عنوان مهم ترین علف هرز در مزارع گندم سیستان و بلوچستان حضور دارد. به منظور بررسی برهمکنش های رقابتی بین گندم و بروموس ژاپنی، آزمایش مزرعه ای بر اساس اصول سری های افزایشی به صورت فاکتوریل بر پایه‌ طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 88-1387 و 89-1388 اجرا شد. تراکم گندم در پنج سطح صفر، 350، 400، 450 و 500 بوته در متر مربع و تراکم بروموس ژاپنی در چهار سطح صفر، 100، 200 و 300 بوته در متر مربع در نظر گرفته شد. در اینجا ضرایب رقابت درون گونه ای و بین گونه ای تداخل گندم-بروموس ژاپنی، توانایی رقابتی نسبی و تمایز آشیانه اکولوژیک برآورد شدند. در هر دو سال در مرحله پنجه زنی و رسیدگی فیزیولوژیک، ضریب رقابت درون گونه ای گندم منفی (تاثیر مثبت بر وزن تک بوته) و ضریب رقابت بین گونه ای گندم با بروموس ژاپنی مثبت (تاثیر منفی بر وزن تک بوته) بود. توانایی رقابت نسبی گندم نشان داد که هر بوته برموس ژاپنی توانست بطور متوسط برابر 2.5 بوته گندم تاثیر منفی بر وزن خشک تک بوته گندم داشته باشد. همچنین توانایی رقابت نسبی بروموس ژاپنی نشان داد که پتانسیل رقابتی هر بوته گندم در مرحله پنجه زنی 9.5 و 3.3 برابر بوته بروموس ژاپنی به ترتیب در سال اول و دوم آزمایش بود. به طور کلی در تداخل گندم و بروموس ژاپنی، گندم از توانایی رقابتی بالاتری خصوصاً تا مرحله پنجه زنی برخوردار بود. همچنین هیچگونه تمایز آشیانه اکولوژیک بین گندم و بروموس ژاپنی وجود نداشت و شدت همپوشانی آن در مرحله پنجه زنی بیشتر بود.

interference and niche differentiation between wheat and japanese brome

japanese brome (bromus japonicus thumb.) is known as the most important grass weed in the wheat fields of sistan & baloochestan. using an additive series design we conducted field experiment over 2008-09 and 2009-10 growing seasons at zahak, zabol to characterize interference between wheat and japanese brome. wheat densities were considered at five levels of zero, 350, 400, 450, and 500 plants per m2 and japanese brome at four levels of zero, 100, 200, and 300 plants per m2. here, we estimated the intraspecies and interspecies competition coefficients, relative competitive ability and niche differentiation. for both years of experiment and in both stages of tillering and physiological maturation of wheat, the intraspecies competition coefficient of wheat ( ) was negative and the interspecies competition coefficient ( ) between wheat and japanese brome was positive. the relative competitive ability of wheat ( ) showed that each japanese brome plant was able to have a negative effect on the dry weight of a wheat plant equal to 2.5 wheat plants. the coefficient  showed that the competitive potential of each wheat plant in the tillering stage was 9.5 and 3.3 times more than a japanese bromus plant in the first and second years of the experiment, respectively. in the interference of wheat and japanese brome, wheat had a higher competitiveness, especially at the tillering stage. no niche differentiation observed between wheat and japanese brome and their ecological niche strongly overlapped, which it was more at the tillering stage.