برآورد دماهای کاردینال آمبروزیا (ambrosia psilostachya) با استفاده از ‌مدل‌های رگرسیونی

به‌منظور تعیین دماهای کاردینال جوانه‌زنی بذر علف‌هرز مهاجم آمبروزیاambrosia psilostachya  آزمایشی در آزمایشگاه علوم علف‌های هرز دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در سال 1401 انجام شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و هشت تیمار دمایی شامل دماهای پنج، 10، 15، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سانتی‌گراد به اجرا درآمد. سرعت و درصد جوانه‌زنی بذرها محاسبه شد و جهت توصیف و پیش‌بینی دماهای کاردینال جوانه‌زنی، از ‌مدل‌های دندان مانند، دو تکه‌ای و بتای چهار و پنج پارامتری استفاده شد. به‌منظور ارزیابی برازش و دقت پیش‌بینی ‌مدل‌های مختلف، از برآوردگرهای آماری شامل ریشه دوم میانگین مربعات خطا (rmse) و شاخص آکائیک تصحیح شده (aicc) استفاده شد. بالاترین درصد جوانه‌زنی در دماهای 15، 20 و 25 درجه سانتی‌گراد به ترتیب با 60.3، 63.7 و 63 درصد به‌دست آمد که میان آن‌ها تفاوت آماری معنی‌داری وجود نداشت. بیشترین سرعت جوانه‌زنی (d-0.113) و کمترین مقدار متوسط زمان جوانه‌زنی (7.48 روز) به دمای 25 درجه سانتی‌گراد تعلق داشت. به دلیل پایین بودن aicc و rmse، مدل پنج پارامتری بتا بهترین مدل برای پیش‌بینی پاسخ درصد جوانه‌زنی به دما در آمبروزیا بود و در مقایسه با دیگر ‌مدل‌ها، توصیف بهتری از واکنش درصد جوانه‌زنی آمبروزیا نسبت به دما ارائه داد. به طورکلی دماهای پایه، بهینه و حداکثر این علف‌هرز با مدل پنج پارامتری بتا، به‌ترتیب پنج، 25.5 و 42.13 درجه سانتی‌گراد تخمین زده شد.

cardinal temperatures of ambrosia (ambrosia psilostachya) using regression models

this research was carried out to estimate the cardinal temperatures of ambrosia psilostachya seed germination and evaluation of some nonlinear regression models. the experiment was performed at tehran university weed laboratory in 2022. in this experiment, the seeds were exposed to 8 temperature treatments (5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, and 40ºc) with 3 replications in a completely randomized design. the germination rate, seed germination percentage and mean germination time of seeds were measured. cardinal temperatures of seed germination were estimated using four regression models including segmented, dent-like and beta (four and five parameters) models. the performance of models and statistical indices was compared by rmse (root mean squared of error), r2 (coefficient of determination) and aicc (corrected akaike information criterion). highest germination percentage was obtained at 15, 20 and 25°c (60.3%, 63.7% and 63%, respectively). the highest germination rate (0.13d-1) and the lowest mean germination time (7.48d) were obtained at 25°c. due to lower aicc and rmse, the beta model (five parameters) was the best model for predicting the response of germination percentage to temperature in a psilostachya. generally, base, optimal and ceiling temperatures were estimated 5, 25.5 and 42.13°c respectively by beta five-parameter model.