اثر وجین دستی و تراکم کاشت بر جمعیت علف‌های ‌هرز و عملکرد و اجزای عملکرد بالنگوی شهری (lallemantia iberica fisch et may.)

جهت بررسی اثر وجین دستی (دوبار) و تراکم کاشت بر جمعیت علف‌های ‌هرز و عملکرد و اجزای عملکرد گیاه دارویی بالنگوی شهری، یک آزمایش مزرعه‌ای در سال زراعی 95-1394 در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز اجرا شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل دوعاملی در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار بود. فاکتورهای آزمایش شامل تراکم‌های مختلف کشت (هشت، 16 و 24 بوته در متر مربع) و کنترل علف‌هرز (دو بار وجین دستی و عدم وجین) بودند. تاثیر متقابل فاکتورهای آزمایشی روی همه صفات مورد مطالعه معنی دار بود. سلمه‌تره، تاج‌خروس ریشه قرمز و چسبک، به‌عنوان علف‌های ‌هرز غالب مزرعه بالنگوی شهری بودند و در تراکم هشت بوته در متر مربع بالنگوی شهری، علف‌های هرز مذکور بیشترین تراکم و زیست‌توده را داشتند. افزایش تراکم بوته تا 24 بوته در متر مربع در شرایط وجین دستی، باعث کاهش تراکم و زیست‌توده علف‌های‌ هرز و افزایش زیست توده بالنگو (17.7 درصد) شد. تراکم 16 بوته در متر مربع در شرایط کنترل علف‌های‌ هرز، به دلیل عملکردهای دانه و زیستی (به ترتیب 290 و 534 کیلوگرم در هکتار)، تعداد کپسول (47.7) و دانه (576.8) در بوته و وزن هزار دانه (5.2 گرم) بیشتر، از شاخص برداشت (54.3 درصد) بالایی برخوردار بود. در بین صفات مورد مطالعه، تعداد بذر در بوته بیشترین همبستگی مثبت را با عملکرد و شاخص برداشت نشان داد. گیاه بالنگوی شهری حتی در شرایط عدم کنترل علف‌های‌ هرز، به‌خصوص در تراکم‌های هشت و 16 بوته در متر مربع نیز، عملکرد قابل‌توجهی داشت؛ بنابراین، تراکم 24 بوته در متر مربع و وجین علف‌های‌ هرز می‌تواند به‌عنوان راهکارهای زراعی و مدیریتی در کنترل علف‌های ‌هرز و تراکم‌های 16 و 24 بوته در متر مربع به‌عنوان تراکم بهینه در افزایش تولیدات گیاه دارویی بالنگوی شهری می‌تواند مدنظر باشد.

the effect of hand weeding and planting density on the weeds population, yield, and yield components of dragoon's head (lallemantia iberica fisch et may.)

to survey the effects of hand weeding and different densities of dragoon's head on weed population, yield and yield components, a field experiment was conducted in the 2015-2016, at the research station of the faculty of agriculture, university of tabriz. the experiment was conducted as a factorial experiment in a randomized complete block design with three replications. the experimental factors included: different planting densities (8, 16, and 24 plants m-2) and weed control (twice hand weeding and non-weeding). the interaction of experimental factors on all studied traits were significant. chenopodium album (l.), amaranthus retroflexus (l.), and asperugo procumbens (l.), were the predominant weeds of dragon's head and they had the highest number and dry weight in the density of eight plants m-2. in weeding conditions, with increasing the plant density to 24 plants m-2 reduced the number and dry weight of weeds and increased biological yield of dragon's head (17.7%). density of 16 plants m-2 in weed control condition, due to high grain and biological yields (290 and 534 kg ha-1, respectively), number of capsules (47.7) and seeds (576.8) per plant and 1000-seeds weight (25.5 g), had a high harvest index (54.3%). among the traits studied, the number of seeds per plant has the highest positive correlation with yield and the harvest index showed. the dragoon's head produced significant yields even when weeds were not controlled; especially at densities of 8 and 16 plants m-2. therefore, the density of 24 plant m-2 and hand weeding can be considered as agronomic and managerial strategies in control of weeds and the density of 16 and 24 plants m-2 as the optimal density to increasing the production of dragon's head.