تحلیل آماری نقش مجلس شورای ملی در سیاست‌گذاری صنعتی (1304-1320)

آغاز سیاست‌گذاری صنعتی توسط مجلس شورای ملی به دورة دوم باز می‌گردد. در ادامه تا پایان دورة چهارم، قوانینی در حوزة صنعت به تصویب رسید، اما این مصوبات به علل ساختاری به مرحلۀ عمل درنیامد. در دورة پنچم، همزمان با ورود ایران به مرحلة توسعة صنعتی، روند اقدامات مجلس در زمینۀ سیاست‌گذاری صنعتی نیز وارد مرحلۀ نوینی شد. مجلس پنجم با در نظر گرفتن نظام برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری به صورت رسمی به سیاست‌گذاری در زمینة صنعت پرداخت و این روند تا پایان دورة دوازدهم ادامه یافت. مجلس در طی 8 دوره با توجه به بسیاری از نیازهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی حکومت پهلوی، سیاست‌های توسعة صنعتی را در قالب قوانین تصویب نمود. مسئلۀ اصلی تحقیق حاضر تبیین نقش مجلس شورای ملی در سیاست‌گذاری توسعة‌ صنعتی ایران در دورة پهلوی اول است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که اگرچه قوانین مصوب مجلس موجب تسریع تحولات اجتماعی گردید، ویژگی‌های حاکم بر فضای گفتمانی و دخالت دولت در تمامی امور و دستگاه‌ها سبب شد تصمیم‌گیری‌های نهاد قانونی مجلس صرفاً در جهت تحکیم قدرت مطلقۀ حکومت باشد و لذا نیازهای واقعی یک برنامة توسعة صنعتی منسجم و عوامل توسعه از نظر کمی و کیفی در نظر گرفته نشود. این مقاله با روش کیفی به تحلیل آماری قوانین یادشده پرداخته و سعی نموده است به تحلیل نقش و جایگاه مجلس در روند سیاست‌گذاری صنعتی در دورة پهلوی اول بپردازد.

a statistical analysis of the role of the national assembly inindustrial policy-making (1925-1941)

the beginning of industrial policy-making by the national assembly goes back to the second assembly. until the end of the fourth assembly, laws were ratified in the industry field but were not implemented for structural reasons. in the fifth assembly,as iran entered the stage of industrial development, the process of industrial policymakingby the assembly also entered a new stage. the fifth assembly, taking intoaccount the planning and decision-making system, officially made policies in thefield of industry, and this process continued until the end of the twelfth assembly.during the 8 periods, according to the many political, social, and economic needs ofthe pahlavi government, industrial development policies were ratified as laws. themain issue of the current research is to explain the role of the national assembly inthe policy-making of iranian industrial development during the first pahlavi era. thisarticle aims to make a statical analysis of the laws through a qualitative method, andit tries to examine the role and position of the national assembly in the process ofindustrial policy-making in the first pahlavi era.