بررسی دیدگاه‌ خاورشناسان درباره تکرار قصص قرآن

از منظر خاورشناسان، تکرار قصه‌های قرآن نشانه‌ای از نبود انسجام و ساختار در سوره‌های قرآن تلقی شده است؛ در حالی‌ که از دیدگاه اندیشمندان مسلمان، این تکرار یکی از وجوه اعجاز بیانی قرآن محسوب می‌شود و در راستای کارکردهایی همچون فصاحت و بلاغت، اهداف هدایتی و تربیتی، تکمیل تصویرها، و نیز اعجاز و تحدّی قابل تبیین است. پژوهش حاضر با روش توصیفی‌ تحلیلی، ضمن بررسی شبهات مطرح‌شده درباره تکرار قصص قرآنی، به نقد دیدگاه خاورشناسان در این زمینه با تاکید بر هدفمندی سوره‌ها می‌پردازد. برای این منظور، آیاتی که موضوع این چالش هستند شناسایی شده و با تامل در آراء مفسران و پژوهشگران قرآنی، حکمت تکرار قصه‌ها بررسی شده است. در همین راستا، داستان حضرت ابراهیم(ع) که از جمله قصه‌های پرتکرار قرآن است به‌عنوان دامنه‌ بحث انتخاب و تحلیل شده است. با بررسی غرض و سیاق آیات هر سوره و مقایسه آن با اهداف مختلف داستان در دیگر سوره‌ها، می‌توان دریافت که هدف اصلی تکرار قصه‌ها در قرآن، استفاده از آن‌ها متناسب با مقاصد خاص هر سوره است. داستان حضرت ابراهیم(ع) در زمان‌های مختلف بر پیامبر اکرم(ص) نازل شده و اهداف گوناگونی از جمله دعوت به توحید، هشدار به مشرکان از طریق ذکر سرنوشت اقوام پیشین، تسلای پیامبر(ص)، بیان اخبار امت‌های گذشته و استدلال علیه شرک را دنبال کرده است.

examination of orientalists' views on the repetition of quranic stories

from the viewpoint of orientalists, the repetition of stories in the qur’an has often been cited as evidence of a lack of coherence and structural unity within its sūrahs. in contrast, muslim scholars regard this repetition as one of the aspects of the qur’an’s rhetorical miracle, serving functions such as eloquence and rhetorical effectiveness, guidance and moral instruction, completing narrative images, and demonstrating its miraculous and inimitable nature. this study, employing a descriptive-analytical method, investigates the doubts raised about the repetition of qur’anic narratives and critiques orientalist views in this regard, with an emphasis on the purposeful design of the sūrahs. for this purpose, verses that are the subject of this challenge are identified, and by reflecting on the views of classical and contemporary exegetes, the wisdom behind the repetition of stories is explored. in this context, the story of prophet abraham (as) - one of the most frequently repeated narratives in the qur’an - is selected and analyzed. examining the purpose and context of the verses within each sūrah and comparing them with the diverse aims of the narrative in other sūrahs reveals that the primary objective of repeating stories in the qur’an is to utilize them in alignment with the specific objectives of each sūrah. the story of abraham (as) was revealed to the prophet muhammad (pbuh) at different times, pursuing goals such as calling to monotheism, warning the polytheists by recounting the fate of past peoples, consoling the prophet, relating the history of previous communities, and arguing against polytheism