تحلیل انتقادی دیدگاه اصلاحی جیمزبلمی درباره واژه‌های «اَبًّا» ، «لمَّا» و «جِبْتِ»

جیمز بلمی، از مستشرقان برجسته معاصر، با اتخاذ رویکردی اصلاحی در تحلیل واژگان قرآنی، مدعی است که برخی از واژه‌های این متن مقدس دچار تحریف یا تصحیف شده و نیازمند بازخوانی و اصلاح هستند. او در پژوهش‌های خود، به‌ویژه در مقالاتی که در مجلات زبان‌شناسی سامی منتشر کرده، برخی واژگان قرآن را مورد بازبینی قرار داده و معانی متفاوتی برای آن‌ها پیشنهاد کرده است. از جمله این واژگان، «اَبًّا»، «لَمَّا» و «جِبْتِ» هستند که بلمی با تکیه بر روش زبان‌شناسی تطبیقی و تحلیل تاریخی، آن‌ها را دارای معانی متفاوت از برداشت‌های رایج در تفاسیر اسلامی دانسته است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی-انتقادی، استدلال‌های بلمی را از سه منظر اساسی بررسی می‌کند: نخست، میزان انطباق پیشنهادهای او با قواعد زبان‌شناسی تاریخی و شواهد متنی؛ دوم، ارزیابی قرائن درون‌متنی و سیاق آیات قرآن؛ و سوم، مقایسه دیدگاه او با منابع تفسیری و لغوی کهن. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که هرچند رویکرد بلمی در برخی موارد دارای نوآوری‌های قابل توجهی است، اما تحلیل‌های او به دلایلی همچون بی‌توجهی به بستر کلی زبان عربی، نادیده گرفتن تطورات معنایی واژگان در سیر تاریخی خود، و عدم انسجام با سایر شواهد درون‌قرآنی، با کاستی‌های جدی روبه‌رو است. افزون بر این، برخی فرضیات وی مبتنی بر گمانه‌زنی‌های زبان‌شناختی است که فاقد پشتوانه متنی و مستندات تاریخی کافی هستند. نتایج پژوهش بر اهمیت دقت در تحلیل‌های زبان‌شناختی متون مقدس تاکید دارد و نشان می‌دهد که تفسیر واژگان قرآن نمی‌تواند صرفاً بر مبنای فرضیه‌های اصلاحی و بدون درنظر گرفتن چارچوب کلی زبان عربی و ساختار سیاقی آیات صورت گیرد. ازاین‌رو، نقد و بررسی دیدگاه‌های اصلاحی در حوزه زبان‌شناسی قرآنی، مستلزم توجه هم‌زمان به روش‌های زبان‌شناختی، تفسیری و تاریخی است تا از تفسیرهای نادرست و تحمیل معانی غیرمعتبر بر متن قرآن جلوگیری شود.

critical analysis of james bellamy’s reformist view on the words “abba”, “lamma” and “jibti”

james bellamy, one of the prominent contemporary orientalists, adopts an emendatory approach in his analysis of qur’anic vocabulary, claiming that certain words in this sacred text have been distorted or corrupted and thus require reinterpretation and correction. in his research—particularly in articles published in journals of semitic linguistics—he has revisited some qur’anic terms and proposed alternative meanings for them. among these are the words “abban,” “lamma,” and “jibt.” drawing on comparative linguistics and historical analysis, bellamy argues that these terms possess meanings different from those traditionally presented in islamic exegesis. this study, employing an analytical-critical method, examines bellamy’s arguments from three fundamental perspectives: first, the extent to which his proposals align with the principles of historical linguistics and textual evidence; second, the evaluation of internal textual indicators and the contextual flow of qur’anic verses; and third, a comparison of his views with classical exegetical and lexical sources. the findings reveal that although bellamy’s approach demonstrates noteworthy innovations in certain respects, his analyses suffer from serious shortcomings due to factors such as neglecting the broader framework of the arabic language, overlooking the semantic evolution of words throughout history, and lacking coherence with other internal qur’anic evidence. furthermore, some of his hypotheses rest on linguistic conjectures that are unsupported by adequate textual or historical documentation. this research underscores the importance of precision in linguistic analyses of sacred texts and demonstrates that interpreting qur’anic vocabulary cannot rely solely on emendatory hypotheses without considering the comprehensive structure of the arabic language and the contextual coherence of the verses. hence, critically evaluating emendatory views in qur’anic linguistics necessitates a simultaneous attention to linguistic, exegetical, and historical methodologies to prevent misinterpretations and the imposition of unfounded meanings onto the qur’anic text.