تحلیل سیاست‌های آموزشی و پژوهشی کشورها با افق‌های پیش‌روی آموزش عالی ایران

هدف این پژوهش، تحلیل مبانی راهبردی سیاست‌های آموزشی و پژوهشی در کشورهای اسکاندیناوی است که  افق امیدبخشی برای ارتقای حکمرانی آموزش عالی در بستر ملی مورد واکاوی قرار گرفته است. این مطالعه با رویکرد تفسیر و تاویل‌گرایی(تفسیر و تاویل‌گرایی) و مبتنی بر پنج پرسش اساسی پژوهش است. جامعه آماری با تاکید بر معیار فرهنگی شامل پنج کشور سوئد، دانمارک، فنلاند، نروژ و ایران می‌باشد. سیاست‌های آموزشی- پژوهشی در چهار کشور مبتنی بر اجرای طرح بولونیا بر اساس بافتار آن جامعه بوده است. این بررسی پس از مطالعه مقالات این حوزه و نیز تفسیر آراء و اثرگذاری سیاست‌های آموزشی و پژوهشی صورت پذیرفته است. بررسی مورد نظر در کشور ایران نیز در پاسخ به افق‌های پیش‌روی آموزش عالی با توجه به نهادهای علم و فناوری و اسناد مرتبط بر اساس برداشت ضمنی از برنامه های منتخب به انجام رسیده است. نتایج بررسی در کشورهای منتخب نشان داد سه عامل جایگاه اجتماعی، مشروعیت، و وابستگی منابع اهمیت دارد. این عوامل یک‌دیگر را تقویت کرده و رابطه‌ای تنگاتنگ میان آنها وجود دارد. جریان افکار در میان کشورهای اسکاندیناوی، تغییرات مشابه سایر نقاط اروپا را در سطح سیاست‌گذاری رقم زده است. در ایران بیشترین تاثیر در جهت‌گیری برنامه‌ها وجود دارد. زیرا سیاستگذاری درون زمینه اتفاق می‌افتد. لذا ریشۀ سیاست‌های آموزشی و پژوهشی کاملاً وابسته به زمینه‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی است. از‌این‌رو، به منظور افق‌های پیش‌روی آموزش عالی ایران، شبکه‌سازی فرهنگی، توسعه آگاهی عمومی، پویایی کنشگران و تقویت اجماع نخبگانی کشور پیشنهاد می‌گردد.

analysis of educational and research policies in countries with horizons for higher education in iran

this paper explores the basis of educational and research policies in scandinavian countries, serving as a horizon for higher education governance in iran. using a hermeneutical approach with five research questions, the study focuses on five countries: sweden, denmark, finland, norway, and iran. the research examines educational policies based on the bologna plan, tailored to each society's context, through studying relevant articles and interpreting policy impacts. the investigation in iran responded to higher education horizons, considering science, technology institutions, and documents to understand program orientations. results revealed three critical factors of significant importance: social status, legitimacy, and resource dependence. these factors are interconnected and mutually reinforcing. the study demonstrated that idea flows among scandinavian countries have shaped policy-making changes at the european level. in iran, program orientation is most significantly impacted, with policy-making deeply embedded in contextual frameworks. educational and research policies are fundamentally dependent on cultural, political, and social contexts. to address higher education horizons in iran, the research recommends strategic approaches: enhancing cultural networking, developing public awareness, engaging dynamic stakeholders, and strengthening national elite consensus. these recommendations aim to create a more adaptive and responsive higher education system that acknowledges the complex interdependencies of policy formation within specific societal contexts. the findings underscore the importance of understanding local nuances in educational policy development and the potential for cross-national learning and adaptation.