بررسی اثر ویروس کووید-19 بر تاثیرپذیری و روابط شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران و شاخص بورس اوراق بهادار شانگهای چین

کووید-19 اثر زیادی بر کشورها به‌ویژه کشورهای درحال‌توسعه داشته است. در این پژوهش رابطه اثرگذاری میان شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران و شاخص سهام بورس اوراق بهادار شانگهای چین قبل از شیوع همه‌گیری کووید-19 و در طی آن موردبررسی قرار گرفت. از علیت گرنجر به منظور بررسی ارتباطات شاخص بورس سهام چین و شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران استفاده گشت. بدین منظور از آزمون تودا و یاماموتو (1995) نیز جهت تجزیه‌وتحلیل مذکور استفاده گردید. سوال اصلی پژوهش بررسی ارتباط بین شاخص بورس سهام چین و شاخص کل بورس اوراق بهادار پیش از اعلامیه سازمان جهانی بهداشت و پس از آن تا پایان همه‌گیری می‌باشد. نتایج علیت گرنجر پیش از ‌همه‌گیری نشان دهنده عدم وجود علیت گرنجر بین شاخص بورس سهام چین (ssei) و شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران و برعکس است. این موضوع به معنای عدم اثرگذاری علی و معلولی بین دو شاخص مذکور است که نشانگر عدم علیت دوطرفه پیش از همه‌گیری است. تاثیر این نتیجه آن است که در دوره پیش‌ از همه‌گیری، از شاخص بورس سهام چین نمی‌توان برای پیش‌بینی مقادیر آینده شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران استفاده کرد و همچنین، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در بررسی شاخص بورس سهام چین نقشی ندارد. نتایج در طی همه‌گیری و بیانیه رسمی سازمان بهداشت جهانی نشان دادند علیت یک‌طرفه گرنجر میان دو بازار به وجود آمده است.

the effect of the covid-19 on the relationship between the overall index of the tehran stock exchange and the shanghai stock exchange composite index

this study investigates the causal relationship between the tehran stock exchange overall index (tseoi) and the shanghai stock exchange composite index (ssei) before and during the covid-19 pandemic. using the granger causality test and the toda-yamamoto (1995) approach, the research examineswhether a causal link existed between the two indices prior to the world health organization’s (who) pandemic declaration and during its subsequent phase until the pandemic’s conclusion. results from the pre-pandemic period indicate no bidirectional granger causality between the ssei and tseoi, implying thatneither index exhibited a statistically significant causal influence on the other.this suggests that prior to the pandemic, the ssei could not be used to predict future values of the tseoi, nor did the tseoi contribute to forecasting the ssei. however, during the pandemic and following the who’s official declaration, aunidirectional granger causality emerged between the two markets. this shifthighlights the pandemic’s role in altering interdependencies between the indices,underscoring the crisis’s impact on financial market dynamics in developingeconomies. the findings emphasize the differentiated effects of global shocks onfinancial linkages, offering insights for policymakers and investors navigatingcross-market volatility during systemic crises.