بررسی تاثیر جهانی شدن بر فقر قابلیتی در کشورهای منتخب اسلامی

مقابله با فقر از جمله اهداف مهمی است که در تمامی برنامه‌ریزی‌های اقتصادی بدان توجه می‌شود اما به دلیل چند بعدی بودن این پدیده، پرداختن به عوامل موثر بر آن همواره جزء مسائل چالش برانگیز در مباحث اقتصادی می‌باشد. از یک سو، علیرغم توصیه‌های دین اسلام درخصوص ارتقاء رفاه اقتصادی و فقرزدایی از جامعه، آمارهای منتشره بیانگر فاصله داشتن کشورهای مسلمان نسبت به شرایط مطلوب است و از سوی دیگر، فقدان مطالعه جامعی که به بررسی اثر متغیرهای مختلف اقتصادی بر فقر قابلیتی در این گروه از کشورها پرداخته باشد به چشم می‌خورد. همچنین، پژوهش‌های انجام شده درمورد سایر کشورها نیز دچار تناقض در یافته‌ها هستند که ضرورت بررسی این مسئله را دوچندان می‌کند. بر این اساس، هدف مطالعه حاضر بررسی اثر عوامل موثر بر فقر قابلیتی از قبیل شاخص جهانی شدن، نرخ تورم، نرخ شهرنشینی و رشد اقتصادی در کشورهای منتخب مسلمان موسوم به گروه d8 مبتنی بر روش حداقل مربعات تعمیم یافته در دسترس (fgls) طی دورة زمانی 2021-1997 می‌باشد. نتایج حاصله نشان‌دهنده اثر منفی و معنادار جهانی‌شدن بر فقر قابلیتی در کشورهای مذکور هستند که حاکی از ایجاد بهبود نسبی در وضعیت رفاهی این کشورها است. همچنین، تاثیر رشد اقتصادی بر فقر قابلیتی مثبت بوده که ناشی از عدم بکارگیری منافع حاصل از رشد در جهت بهبود زیرساخت‌های رفاهی در این کشورها می‌باشد. اثر متغیرهای کنترلی مانند تورم و توزیع جغرافیایی جمعیت نیز بر فقر قابلیتی مثبت ارزیابی شده است. براساس نتایج حاصله می‌توان توصیه نمود که اقتصادهای گروه d8 به اتخاذ برنامه‌های کنترل تورم همگام با جلوگیری از رشد حاشیه نشینی در شهرها بپردازند و با ارتقای شاخص‌های جهانی شدن در کنار کنترل جنبه‌های منفی آن، به کاهش فقر در اقتصادهای خود کمک نمایند.

investigating the effect of globalization on capability poverty in the selected islamic countries

poverty is one of the oldest and even the most important problems of human societies, which affects various aspects of individual and social life. due to the multi-dimensional nature of this phenomenon, dealing with the factors affecting it has always been one of the challenging issues in economic discussions and solving this problem is one of the important goals that are considered in all of the economic planning. considering the guidelines of islam regarding to the economic welfare and poverty alleviation of the society, the lack of a study that examines the effect of various variables on the capability poverty index in muslim countries is noticeable. moreover, the studies conducted on other countries are along with contradictions in their findings, which doubles the necessity of investigating this issue. therefore, the aim of the present study is to investigate the effect of factors affecting capability poverty in the selected muslim countries known as the d8 group relying on the feasible generalized least squares (fgls) method during the period of 1997-2021. results show the negative and significant effect of globalization on capability poverty in the d8 countries during the covered period, such that for each unit increase in the globalization index, capability poverty decreases by 1.8%, which indicates a relative improvement in the welfare of these countries. likewise, the impact of economic growth on capability poverty is positive, so that a one percent increases in economic growth leads to an increase in capability poverty by 0.21 percent. such finding can be due to not utilization of the benefits of growth to improve welfare infrastructure in the mentioned countries. in addition, the effect of control variables such as inflation and geographical distribution of the population has also been evaluated positively on capability poverty. based on the findings of the current study, it is recommended to adopt inflation control programs and moving towards the promotion of globalization indicators in the economies of the d8 group.