الگوی تربیتی ایجاد و تقویت خودباوری در کودکان بر اساس قرآن کریم

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی الگویی تربیتی برای ایجاد و تقویت خودباوری در کودکان بر اساس آموزه‌های قرآن کریم و سیره اهل‌بیت(ع) انجام شده است. اهمیت تحقیق در این است که خودباوری به‌عنوان یکی از پایه‌های اساسی شخصیت کودک، نقش تعیین‌کننده‌ای در رشد فردی، اجتماعی و مقابله با فرهنگ‌های بیگانه دارد.روش: این پژوهش از نوع کتابخانه‌ای و به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. داده‌ها از طریق گردآوری آیات قرآن کریم، احادیث معتبر، تفاسیر و پژوهش‌های علمی معاصر درباره تربیت monotheistically oriented و خودباوری کودکان استخراج و تحلیل شدند. سپس مولفه‌های مرتبط در سه بستر اصلی خانواده، مدرسه و اجتماع دسته‌بندی و ارتباط آن‌ها در قالب الگویی تربیتی تبیین گردید.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که خودباوری کودکان فرآیندی چندبعدی و تدریجی است که بر سه پایه اصلی استوار است:1. خانواده: والدین نقش محوری در شکل‌گیری خودباوری دارند و اقداماتی همچون انتخاب نام نیک، احترام به شخصیت کودک، بازی و تعامل عاطفی مثبت، تشویق سنجیده و پرهیز از تحقیر از عوامل کلیدی تقویت عزت‌نفس محسوب می‌شوند. 2. مدرسه: معلمان با پرهیز از سخت‌گیری افراطی، رعایت احترام متقابل و فراهم‌کردن محیطی امن و انگیزشی، زمینه رشد مسئولیت‌پذیری و خوداتکایی را در کودک ایجاد می‌کنند. 3. اجتماع: نقش نظارتی و حمایتی خانواده و معلم در انتخاب دوستان و ایجاد بستر اجتماعی سالم، عامل مکملی در پیشگیری از آسیب‌های شخصیتی و تقویت خودباوری کودک به‌شمار می‌رود.نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر الگویی جامع مبتنی بر قرآن کریم و سنت اهل‌بیت ارائه می‌دهد که بر تعامل هماهنگ سه رکن خانواده، مدرسه و اجتماع تاکید دارد. این الگو با ترکیب روش‌های اسلامی مانند احترام به کودک، پرهیز از عیب‌جویی، تشویق به‌موقع و مراقبت در انتخاب محیط‌های تربیتی، می‌تواند مسیر پرورش نسلی متعادل، خودباور، خلاق و مسئولیت‌پذیر را هموار سازد. همچنین پژوهش افق جدیدی برای مطالعات میدانی و تجربی در زمینه کاربردی‌سازی این الگو فراهم می‌آورد.

the educational model for creating and strengthening self-belief in children based on the holy quran

objective: this study aims to design an educational model for developing and strengthening self-belief in children based on the teachings of the holy qur’an and the traditions of ahl al-bayt (as). the significance of the research lies in the fact that self-belief, as a cornerstone of a child’s personality, plays a decisive role in personal growth, social development, and resistance to foreign cultural influences.method: the research is library-based and employs a descriptive-analytical approach. data were collected from qur’anic verses, authentic hadiths, authoritative exegeses, and contemporary studies on child education and self-belief. the extracted components were categorized within three main contexts—family, school, and society—and their interrelations were analyzed to formulate an educational model.results: findings indicate that fostering self-belief in children is a gradual and multidimensional process grounded on three pillars:family: parents play a central role through practices such as giving a good name, respecting the child’s personality, emotional bonding through play, appropriate encouragement, and avoiding humiliation, all of which foster independent identity and self-esteem.school: teachers, by showing mutual respect, avoiding excessive strictness, and creating a safe and supportive environment, strengthen responsibility, autonomy, and resilience in children.society: the complementary role of parents and teachers in guiding peer interactions and ensuring healthy social environments protects children from negative influences and enhances their self-belief.conclusion: the study presents a comprehensive model grounded in the qur’an and the traditions of ahl al-bayt, emphasizing the coordinated role of family, school, and society. by applying qur’anic principles such as respect, timely encouragement, and protection from negative environments, this model paves the way for raising self-confident, creative, and socially responsible generations. moreover, it opens new avenues for future empirical research to validate and implement the proposed framework in real educational settings.