پیامدهای اجتماعی و حقوقی ترک امر به معروف و نهی از منکر از نظر قرآن

هدف: پژوهش حاضر با تکیه بر آیات قرآن کریم و تفاسیر معتبر، به بررسی پیامدهای اجتماعی ترک فریضه امر به معروف و نهی از منکر می‌پردازد. اهمیت موضوع در آن است که این آموزه وحیانی از دیدگاه قرآن تنها یک وظیفه فردی نیست، بلکه یک تکلیف اجتماعی با آثار گسترده در حیات جمعی به شمار می‌رود.روش: تحقیق حاضر کتابخانه‌ای و با رویکرد توصیفی تحلیلی انجام شده است. بدین منظور آیات قرآن، روایات و آرای مفسران بزرگ درباره وظایف فردی و اجتماعی این فریضه گردآوری و تحلیل شده و در ادامه مولفه‌های پیامدهای اجتماعی ترک امر به معروف و نهی از منکر استخراج گردیده است.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که: 1. مخاطب این آموزه در قرآن تنها فرد نیست، بلکه جامعه نیز به‌مثابه موجودی حقیقی، مورد خطاب قرار دارد. 2. ترک این فریضه افزون بر اثرگذاری بر فرد، پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم اجتماعی به دنبال دارد.3. رابطه متقابل فرد و اجتماع در ترک امر به معروف و نهی از منکر، موجب گسترش دامنه عواقب از فرد به خانواده و کل جامعه می‌گردد.نتیجه‌گیری: مهم‌ترین پیامدهای اجتماعی ترک این آموزه قرآنی عبارت است از: انحطاط خانواده، رواج فساد اخلاقی و اجتماعی، نزول بلاها و مصائب، و تغییر یا سلب نعمت‌های الهی. این پیامدها بر اساس اعتقاد به وجود حقیقی جامعه، نه تنها متوجه افراد خاطی، بلکه گریبانگیر کل اجتماع خواهد شد. بنابراین پاسداشت امر به معروف و نهی از منکر، شرط بنیادین حفظ سلامت اجتماعی و وحدت امت اسلامی است.

the social and legal consequences of abandoning the command of good and the prohibition of evil according to the quran

objective: this study, based on the qur’an and classical exegesis, investigates the social consequences of neglecting the islamic duty of enjoining good and forbidding evil. the significance of the subject lies in the fact that, according to the qur’an, this principle is not merely an individual obligation but a collective responsibility with far-reaching social impacts.method: this research employs a descriptive-analytical approach through a library-based study. qur’anic verses, hadith, and exegetical opinions were collected, categorized, and analyzed in order to extract the main components of the social consequences of neglecting this qur’anic command.results: the results indicate that: 1. the addressee of this divine duty is not only the individual but also the society as a real entity. 2. neglecting this obligation affects both individuals and the wider community. 3. the reciprocal relationship between individual behavior and society extends the scope of negative consequences from individuals to families and the broader social structure.conclusion: the most evident social consequences of neglecting this qur’anic principle include family disintegration, the spread of corruption, the descent of calamities, and the alteration or withdrawal of divine blessings. based on the qur’anic perspective, these consequences extend beyond the individual wrongdoer and encompass the whole community. thus, enjoining good and forbidding evil is an essential safeguard for social health and the unity of the muslim ummah.