لوازم اخلاقی میثاق غلیظ در روابط خانوادگی (تحلیلی از آیه 21 سوره نساء)

خانواده مهم‌ترین نهاد اجتماعی است که شرط پویایی و استواری آن، وجود روابط صحیح و پایدار میان همسران است. قرآن با تعبیر «میثاق غلیظ» افزون بر اشاره به اهمیت و جایگاه بلند پیمان همسری، به لوازم چنین تعبیری نیز اشاره می‌کند. در آیه 21 نساء ضمن یادآوری خاطرات شیرین دوران همسری، با یادکرد چنین پیمانی به پای‌بندی به لوازم آن هشدار می‌دهد. این تحقیق با هدف توجه دادن زوجین به جایگاه بلند پیمان همسری که با عبارت «میثاق غلیظ» که ترکیبی مقدس و متعالی است، به دنبال پیشگیری از فروپاشی کانون خانواده است. در این تحقیق با روش تحلیل محتوا و با گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای، اصولی چون وفاداری همسران، تکریم همسر، معاشرت به معروف به‌عنوان لوازم اخلاقی میثاق غلیظ در ازدواج و نگهداری به شایستگی، رها کردن به معروف، و احسان و مشورت همسران با یکدیگر به‌عنوان لوازم اخلاقی میثاق غلیظ در طلاق شناخته شدند.

the ethical implications of mithaq ghaliz in family relationships: an analysis of surah an-nisa, verse 21

the family is the most fundamental social institution, and its dynamism and stability depend on the presence of healthy and enduring relationships between spouses. the quran, using the expression mithāq ghalīẓ (a solemn and firm covenant), not only highlights the significance and elevated status of the marital bond but also underscores the obligations associated with such a sacred commitment. in surah an-nisa (4:21), while recalling the cherished memories of marital life, the quran warns spouses to remain committed to this covenant. this study aims to emphasize the esteemed position of the marital bond, referred to as mithāq ghalīẓ, a sacred and elevated expression, in order to prevent the disintegration of the family unit. using content analysis and a library-based research method, the study identifies fundamental principles such as spousal loyalty, respect for one’s partner, and righteous companionship (ma‘rūf), as essential ethical components of the mithāq ghalīẓ in marriage. additionally, the study highlights moral obligations in divorce, including dignified separation, benevolence, and mutual consultation between spouses.