بررسی عوامل خطر سرطان پستان در زنان استان مرکزی: یک مطالعه مورد-شاهدی

مقدمه: سرطان پستان یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در میان زنان است. این مطالعه با هدف بررسی عوامل خطر سرطان پستان در زنان ساکن استان مرکزی انجام شده است.  روش بررسی: این مطالعه مورد-شاهدی از شهریور 1395 تا مرداد 1398 در بیمارستان‌های آیت‌الله خوانساری به عنوان  و آیت‌الله طالقانی اراک انجام شد. بیمارستان آیت‌الله خوانساری، به عنوان تنها بیمارستان تخصصی سرطان در اراک، گروه مورد این مطالعه را شامل 400 زن مبتلا به سرطان پستان که در آن تحت درمان بودند، فراهم کرد. گروه شاهد شامل 400 زن سالم بدون سابقه سرطان بود که به‌صورت تصادفی از میان مراجعین زن به بیمارستان‌های آیت‌الله خوانساری و آیت‌الله طالقانی انتخاب شدند. همسان‌سازی بین دو گروه بر اساس سن انجام شد تا تفاوت‌های بالقوه کاهش یابد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ای استاندارد جمع‌آوری شد که اطلاعات دموگرافیک، عوامل تولیدمثلی، عادات رفتاری و بیماری‌های مزمن را شامل می‌شد. برای کاهش خطای یادآوری، مصاحبه‌ها توسط پرسشگران آموزش‌دیده و با استفاده از جدول‌های زمانی مشخص انجام شد. روایی و پایایی پرسشنامه با تایید کارشناسان و آزمون آلفای کرونباخ (0٫85) بررسی و تایید گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss نسخه 16 و رگرسیون لجستیک دوتایی انجام شد.یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد که عوامل خطر معنادار برای ابتلا به سرطان پستان شامل سن بالای اولین بارداری (or=3.21, ci 95% 1.83–4.61)، سابقه خانوادگی سرطان پستان (or=12.02, ci 95% 4.20–32.56)، و قاعدگی زودرس (or=2.43, ci 95% 1.81–4.33) بودند. همچنین، سطح تحصیلات پایین (or=6.38, ci 95% 4.71–11.47, p<0.001) به‌عنوان یکی از عوامل خطر مهم شناسایی شد. در مقابل، سبک زندگی شهری در مدل چندمتغیره ارتباط معناداری نشان نداد.نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد سرطان پستان در زنان ایرانی زیر 50 سال شیوع بالایی دارد و نسبت به کشورهای غربی زودتر بروز می‌کند. سطح تحصیلات پایین، قاعدگی زودرس، و سابقه خانوادگی سرطان از عوامل خطر مهم شناسایی شدند. یافته‌ها بر ضرورت آموزش پیشگیرانه و غربالگری هدفمند برای گروه‌های پرخطر، به‌ویژه زنان با تحصیلات پایین و سابقه ژنتیکی، تاکید دارند. مطالعات تکمیلی برای ارائه راهکارهای پیشگیرانه دقیق‌تر توصیه می‌شود. با توجه به محدودیت‌های مطالعه، انجام تحقیقات تکمیلی و گسترده‌تر برای تایید این نتایج و ارائه راهکارهای موثر پیشگیرانه توصیه می‌شود. 

investigation of breast cancer risk factors in women of markazi province: a case-control study

introduction: the present case-control study was conducted between september 2016 and august 2019 at ayatollah khansari hospital in arak (iran) and aimed to comprehensively identify risk factors associated with breast cancer among local women. methods: the research included 400 confirmed breast cancer cases and 400 age-matched healthy controls randomly selected from female hospital visitors. sample size calculation was justified based on prior epidemiological studies assuming a breast cancer prevalence of approximately 50%, with calculations set at a 95% confidence interval and 80% statistical power. data collection was performed using an interviewer-administered standardized questionnaire covering domains, such as socio-demographic characteristics, reproductive history, medical conditions, lifestyle behaviors, and family history. data analysis utilized binary and multivariate logistic regression conducted through the spss (version 16) software, allowing for rigorous identification of independent risk factors. results:the results identified significant breast cancer risk factors, notably including family history of breast cancer (or=12.02, 95% ci: 4.20–32.56, p<0.001), low education level (or=6.38, 95% ci: 4.71–11.47, p<0.001), older age at first pregnancy (or=3.21, 95% ci: 1.83–4.61, p<0.001), and early menarche (or=2.43, 95% ci: 1.81–4.33, p<0.001). urban lifestyle was found not to be significantly associated with breast cancer risk in multivariate analysis (or=1.13, 95% ci: 0.98–1.40, p=0.068). conclusion: these findings underscore the necessity for targeted genetic screening and tailored educational programs, particularly addressing women with lower educational status and family history of breast cancer, to improve early detection and prevention.