سنگ‌زایی و پهنه زمین‌ساختی مجموعه بازالت- تراکیت- ریولیت واقع در اسپیلی (جنوب سیاهکل، شمال ایران): شواهدی از ماگماتیسم دوگانه ریفتی قاره‌ای در البرز

مجموعۀ سنگ‌های آتشفشانی منطقه اسپیلی که شامل بازالتتراکیتریولیت به سن کرتاسه بالایی هستند، در دامنه شمالی البرز و در جنوب شهرستان سیاهکل (خاور گیلان) برونزد دارند. از دیدگاه زمین‌شیمیایی، این مجموعه جزء سری انتقالی تا آلکالن است. همبستگی منفی p2o5، cao و al2o3 و همبستگی مثبت rb و th با sio2 نشان‌دهنده رخداد جدایش بلورین است. همبستگی منفی sr با y و sr/zr با sr، همبستگی منفی cao/al2o3 با sio2 و همچنین، آنومالی‌ منفی sr، ba و eu نشان می‌دهد که جدایش بلورین پلاژیوکلاز نقش بسزایی در سنگ‌زایی (پتروژنز) مجموعه سنگ‌های منطقه اسپیلی داشته است. شواهد زمین‌شیمیایی نشان می‌دهند که سنگ‌های بازیک ویژگی‌های بازالت‌های کافت درون‌قاره‌ای دارند. همچنین، سنگ‌های فلسیک جزء سنگ‌های فلسیک گروه a1 هستند و در پی جدایش بلورین ماگمای بازالتی در یک محیط غیرکوهزایی پدید آمده‌اند. این ماگماتیسم همانند ماگماتیسم دوگانه (بایمودال) در مناطق کافت درون‌قاره‌ای است.