شرایط فشار، دما و فوگاسیتۀ اکسیژن توده‌های دیوریتیکوارتزدیوریتی قلعه‌گنج در غرب مکران و مفهوم تکتونوماگمایی آن

توده های دیوریتی کوارتز دیوریتی با سنّ پالئوسن ائوسن بخشی از نفوذی های مجموعۀ گنج از مجموعه های کمربند افیولیتی جازموریان یا مکران داخلی هستند که در غرب منشور افزایشی مکران و گودال جازموریان و شرق گسل جیرفت قرار دارند. این توده های نفوذی با بافت میکروگرانولار تا گرانولار از کانی های اولی پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، آمفیبول، بیوتیت، کوارتز، پتاسیم فلدسپار ، اسفن، آپاتیت و کانی کدر همراه با کانی های ثانوی کلریت، کلسیت، کانی های رسی، سریسیت و اکسیدهای آهن تشکیل شده اند. بر اساس بررسی های شیمی کانی، پلاژیوکلازها از لحاظ ترکیبی در محدودۀ الیگوکلاز تا لابرادوریت هستند و بیش ترین تمرکز را در محدودۀ آندزین دارند. با توجّه به مقدار آهن کلّ موجود در پلاژیوکلازها به نظر می رسد آنها باید در شرایط فوگاسیتۀ بالای اکسیژن تشکیل شده باشند. وجود بافت های غیرتعادلی در پلاژیوکلازها نشانۀ تغییرات فشار بخار آب و کاهش فشار همراه با از دست دادن جزیی حرارت در هنگام صعود ماگما است. کلینوپیروکسن ها با ترکیب اوژیت به سری ماگمایی تولییتیک تعلّق دارند که در دمای 1382 -1133 درجۀ سانتی گراد و فشار کم تر از 10 کیلوبار در شرایط فوگاسیتۀ بالای اکسیژن تشکیل شده اند. آمفیبول ها ترکیب مگنزیوهورنبلند دارند و تخمین زده می شود که در دمای 700 650 درجۀ سانتی گراد، فشار کم تر از 1 کیلوبار و شرایط فوگاسیتۀ اکسیژن بالا در یک محیط تکتونوماگمایی سوپراسابداکشن به وجود آمده باشند.