مطالعات سنگ‌شناسی و سیالات درگیر در اندیس مولیبدن (قلع) پورفیری ماربین (شمال‌شرق اصفهان)

اندیس ماربین در شمال روستای زفره در استان اصفهان و پهنه ماگمایی ارومیه دختر قرار دارد. واحدهای سنگی منطقه بیش تر سنگ های نیمه آتشفشانی و آتشفشانی ائوسن با ترکیب ریولیت تا داسیت هستند. بر اساس مطالعات پتروگرافی کانی های اصلی، پلاژیوکلاز، کوارتز، سانیدین و بیوتیت و کانی های ثانوی، کلریت، کلسیت، اپیدوت و سریسیت هستند. اصلی ترین دگرسانی های گرمابی سریسیتی، پروپلیتیک، رسی حدّ واسط و سیلیسی شدن است. متوسّط عیار قلع، مولیبدن، مس و طلا به ترتیب 9807، 236، 607 ppm و 137 ppb است. مطالعات ریزدماسنجی در رگه و رگچه های سیلیسی، نشان دهندۀ حضور 5 نوع از میان بارهای سیال است که از این قرار هستند: نوع سه فازی l+v+s→l، نوع سه فازی l+v+s→v، نوع دو فازی l+v→l، نوع دو فازی v+l→v، نوع تک فازی غنی از گاز. مطالعات سیالات درگیر در رگه های کانه سازی در پهنه های سریسیتی و پروپیلیتی، نشان دهندۀ گسترۀ وسیع دمای همگن شدگی از 245 تا 600 درجۀ سانتیگراد و شوری از 28 تا 65 درصد وزنی معادل نمک طعام (nacl) است. دما، شوری و چگالی سیالات از پهنۀ دگرسانی سریسیتی به پروپیلیتی کاهش می یابد. دامنۀ وسیع دمای همگن شدن برای سیالات درگیر مطالعه شده در این اندیس نشان دهندۀ آمیختگی با آب های جوّی و جوشش سیال است که از عوامل مهم در ته شست کانسار است. با توجّه به مطالعات صحرایی، کانی شناختی، ژئوشیمیایی و مطالعات سیالات درگیر به دست آمده می توان اندیس ماربین را یک کانسار تیپ پورفیری محسوب کرد که بیش ترین شباهت را با سیستم های مولیبدن پورفیری در جهان نشان می دهد.